energypress.gr - Χρήστος Στεφάνου
Σαφή κατεύθυνση προς τα κράτη μέλη να μειώσουν δραστικά φόρους, εισφορές και μη ενεργειακές χρεώσεις στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας δίνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε προσχέδιο Σύστασης που βρίσκεται στο τελικό στάδιο επεξεργασίας και αναμένεται να δημοσιευθεί εντός του 2025.
Η Κομισιόν παραδέχεται ότι το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει απομακρυνθεί σημαντικά από εκείνο των βασικών διεθνών ανταγωνιστών, επισημαίνοντας ότι το 2024 οι ονομαστικές τιμές ρεύματος για έναν μεσαίο βιομηχανικό καταναλωτή παρέμειναν κατά 65% υψηλότερες από τον μέσο όρο της περιόδου 2014-2020. Το αυξανόμενο αυτό χάσμα, σύμφωνα με την Επιτροπή, απειλεί τόσο την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας όσο και την κοινωνική αποδοχή της ενεργειακής μετάβασης.
Στο ελάχιστο οι ειδικοί φόροι
Στο επίκεντρο των προτάσεων βρίσκεται η πλήρης αξιοποίηση των ευελιξιών της Οδηγίας για τη Φορολόγηση της Ενέργειας. Η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να μειώσουν τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης στο κατώτατο δυνατό επίπεδο: μηδενικό φόρο για τα νοικοκυριά και μόλις 0,5 ευρώ/MWh για τις επιχειρήσεις. Παράλληλα, ενθαρρύνει την εφαρμογή μηδενικής φορολόγησης στο ρεύμα που καταναλώνουν ενεργοβόρες βιομηχανίες, όπου αυτό επιτρέπεται από το υφιστάμενο πλαίσιο.
Ανοίγει επίσης τον δρόμο για πρόσθετες, στοχευμένες απαλλαγές σε χρήσεις που συνδέονται με τον εξηλεκτρισμό της βιομηχανίας και της θέρμανσης, υπό την προϋπόθεση ειδικής έγκρισης σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Μείωση ΦΠΑ και «καθαρές» χρεώσεις
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στον ΦΠΑ, με τη Σύσταση να υπενθυμίζει ότι τα κράτη μέλη μπορούν να εφαρμόσουν μειωμένους συντελεστές έως και 5% στο ηλεκτρικό ρεύμα για τα νοικοκυριά. Παράλληλα, ζητείται να αφαιρεθούν από τους λογαριασμούς όλες οι μη ενεργειακές επιβαρύνσεις – όπως τέλη υπέρ τρίτων ή κοινωνικές εισφορές – και να μεταφερθούν στον κρατικό προϋπολογισμό.
Στο ίδιο πνεύμα, η Επιτροπή προτείνει οι εισφορές που χρηματοδοτούν πολιτικές για τις ΑΠΕ, την πυρηνική ενέργεια ή τη συμπαραγωγή να πάψουν να επιβαρύνουν άμεσα το ρεύμα και να καλύπτονται μέσω γενικών δημοσιονομικών πόρων ή μέσω επιβαρύνσεων στα ορυκτά καύσιμα.
Δημοσιονομική ισορροπία και ρόλος του ETS
Αναγνωρίζοντας τον αντίκτυπο στα δημόσια έσοδα, η Κομισιόν καλεί τα κράτη μέλη να αναζητήσουν ισοδύναμα, όπως η αξιοποίηση πόρων από τον γενικό προϋπολογισμό, η αύξηση των επιβαρύνσεων στη χρήση ορυκτών καυσίμων, η χρήση εσόδων από το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS) ή ο περιορισμός φοροαπαλλαγών και επιδοτήσεων στα ορυκτά καύσιμα.
Η εφαρμογή της Σύστασης θα πρέπει να ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2026, με την Επιτροπή να διαμηνύει ότι θα παρακολουθεί στενά την πρόοδο των κρατών μελών. Παράγοντες της αγοράς, πάντως, επισημαίνουν ότι πρόκειται για μια μη δεσμευτική πρωτοβουλία, η οποία – χωρίς νέα νομικά εργαλεία – δύσκολα θα οδηγήσει από μόνη της σε ουσιαστική αποκλιμάκωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας για τη βιομηχανία και τους καταναλωτές.