Δεκάδες νέα αιτήματα για σύνδεση data center στο σύστημα μεταφοράς έχουν προστεθεί τους τελευταίους μήνες στο σχετικό «φάκελο» του ΑΔΜΗΕ με τον συνολικό όγκο να φτάνει σήμερα να ξεπερνάει τα 4,5 GW από 1,2 GW στα τέλη του 2025.
Ειδικότερα, όπως αναφέρουν πηγές με γνώση του θέματος, τα αιτήματα απλώνονται στο σύνολο της ελληνικής επικράτειας με έντονο ενδιαφέρον να εντοπίζεται σε περιοχές όπως Δυτική Μακεδονία, Στερεά Ελλάδα, Έβρος και Ήπειρος ενώ αντίθετα έχουν υποχωρήσει σημαντικά τα αιτήματα για την Αττική παρά το γεγονός ότι μέχρι πρότινος βρισκόταν υψηλά στις προτιμήσεις των επενδυτών.
Ο λόγος είναι προφανής και όχι άλλος από τον κορεσμό του δικτύου με όσα αιτήματα έχουν κατατεθεί αφενός να μην αφήνουν περιθώρια για πρόσθετα και αφετέρου να καταλήγει εν αμφιβόλω αν μπορούν να εξυπηρετηθούν όλα αυτά. Σημειώνεται ότι μέχρι στιγμής, ο ΑΔΜΗΕ έχει δώσει ΟΠΣ συνολικής ισχύος περί τα 520 MW που αντιστοιχούν σε 8 data center σε όλη την χώρα.
Σε αυτή την βάση, τα εν ενεργεία αιτήματα σύνδεσης data center στην Αττική υπολογίζονται σε κάτω από τα 500 MW με τους επενδυτές πρακτικά να έχουν σταματήσει να εκφράζουν ενδιαφέρον για την συγκεκριμένη περιοχή, γνωρίζοντας εκ των προτέρων το «άδοξο» της υπόθεσης. Βέβαια, η κατάσταση, όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, έχει ήδη εξελιχθεί σε «προβληματική» με το πρώτο ζήτημα να εντοπίζεται στην εξέταση των αιτημάτων.
Εισήγηση ΑΔΜΗΕ σε ΥΠΕΝ και ΡΑΑΕΥ
Σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, τα αιτήματα σύνδεσης στον ΑΔΜΗΕ εξετάζονται βάσει χρονικής προτεραιότητας πράγμα που έχει οδηγήσει στο «πάγωμα» της διαδικασίας, μιας και στις πάνω θέσεις της σχετικής λίστας βρίσκονται τα αιτήματα της Αττικής που ωστόσο δεν μπορούν να ικανοποιηθούν λόγω αδυναμίας του δικτύου να φιλοξενήσει πρόσθετη ισχύ.
Το νομοθετικό πλαίσιο δεν προβλέπει παράκαμψη της σειράς με αποτέλεσμα να κολλάει η όλη διαδικασία στα αιτήματα της Αττικής χωρίς να μπορεί να προχωρήσει στα επόμενα, που πιθανά, αναλόγως την περιοχή ενδιαφέροντος, να έχουν περιθώριο να τελεσφορήσουν και να πάρουν Οριστικές Προσφορές Σύνδεσης.
Σε αυτή την βάση, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές, ο ΑΔΜΗΕ σχεδιάζει μέσα στον επόμενο μήνα να καταθέσει εισήγηση προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προκειμένου να υπάρξει νομοθετική ρύθμιση που θα επιτρέπει την παράκαμψη της σειράς για να ακολουθήσει στη συνέχεια εισήγηση του Διαχειριστή προς την Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων για την εξειδίκευση του μέτρου με τροποποίηση του Κώδικα Διαχείρισης του Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας.
Ο κεντρικός προβληματισμός των Διαχειριστών
Σε κάθε περίπτωση, ο προβληματισμός του Διαχειριστή δεν περιορίζεται μονάχα στον μεγάλο όγκο αιτημάτων για Οριστικές Προσφορές Σύνδεσης αλλά επεκτείνεται σε πιο δομικά ζητήματα με το κυριότερο να αφορά το πως θα ενσωματωθούν τα κέντρα δεδομένων στο ηλεκτρικό σύστημα χωρίς να «παραβιάζεται» η ομαλή λειτουργία του. Σημειώνεται ότι το εν λόγω θέμα δεν απασχολεί μονάχα τον Έλληνα Διαχειριστή αλλά αποτελεί αντικείμενο συζήτησης διεθνώς ανάμεσα στους διαχειριστές των συστημάτων μεταφοράς και σε ευρωπαϊκό επίπεδο στον ENTSO E με το σύνολο αυτών να αναγνωρίζει ότι «το επενδυτικό ενδιαφέρον έχει τρέξει ταχύτερα από τους κανονισμούς».
«Τα data center έρχονται πιο γρήγορα από τις απαιτήσεις που θα πρέπει να πληρούνται για να κουμπώσουν στο δίκτυο» αναφέρει στέλεχος της αγοράς με γνώση του θέματος για να συμπληρώσει θα πρέπει να διαμορφωθεί ένα σαφές πλαίσιο που αφενός θα ρυθμίζει την συναλλαγή του «στοιχείου» με το σύστημα μεταφοράς και αφετέρου θα διασφαλίζει την διασπορά, αποτρέποντας φαινόμενα υπερσυγκέντρωσης και συσσώρευσης που με την σειρά τους δύναται να δημιουργήσουν υπέρμετρη επιβάρυνση και ασφυκτικές πιέσεις σε σημεία του συστήματος.
Με άλλα λόγια, οι κανονισμοί καλούνται να δράσουν «προληπτικά» προλαμβάνοντας καταστάσεις που ενδεχόμενα αποβούν «μοιραίες» για την λειτουργία του συστήματος. Αυτό μπορεί να σημαίνει από απότομες και μεγάλες μεταβολές του φορτίου μέχρι ταλαντώσεις στο σύστημα που μπορεί να επηρεάσουν άλλα στοιχεία του συστήματος.
Επίσης τα data center, κατά αναλογία με τα φωτοβολταϊκά ή άλλα στοιχεία, θα πρέπει να παραμένουν ενεργά και σε λειτουργία στο σύστημα ακόμη και σε περιπτώσεις σφαλμάτων του συστήματος, καθώς διαφορετικά η απώλεια τέτοιων φορτίων σε ελάχιστο χρονικό διάστημα δυσχεραίνει περαιτέρω την κατάσταση διαχείρισης του συστήματος. Η εν λόγω ρύθμιση, όπως διευκρινίζουν οι ίδιες πηγές, δεν είναι κάτι ιδιαίτερο ή δεν συνεπάγεται κάποια βλάβη για τον εξοπλισμό του data center ωστόσο για να γίνει πράξη απαιτείται το data center να διαθέτει τον κατάλληλο εξοπλισμό πράγμα που για να γίνει σωστά, προϋποθέτει να οριστούν κάποιες προδιαγραφές.
Υπό αυτή την έννοια, οι διαχειριστές ανά την Ευρώπη, μεταξύ των οποίων και ο ΑΔΜΗΕ, αναζητούν την βέλτιστη δυνατή φόρμουλα προκειμένου να ορίσουν και να ρυθμίσουν όλες αυτές τις παραμέτρους, αναγνωρίζοντας ότι σε διαφορετική περίπτωση και με δεδομένο τον όγκο των φορτίων που συνεπάγονται τα data center, η «δοκιμασία» των συστημάτων μεταφοράς θα υπάρξει σοβαρή που ενδεχόμενα να προσεγγίσει μέχρι και τα όρια αντοχής τους.
Από την πλευρά του ο ΑΔΜΗΕ εμφανίζεται προετοιμασμένος και «διαβασμένος» με τις αρμόδιες Διευθύνσεις να έχουν ήδη κατασταλάξει ως προς τα περιθώρια του ελληνικού συστήματος να φιλοξενήσει data center χωρίς να αλλάζει η φυσιογνωμία του ή να προστίθενται νέα προβλήματα στην λειτουργία του με αλλαγή παραδείγματος χάριν ισορροπίας ανάμεσα στην προσφορά και την ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας.