Ρευματοκλοπές: Στα 450 εκατ. ευρώ η ετήσια επιβάρυνση - Τα πρώτα σημάδια αποκλιμάκωσης αλλά και η εφευρετικότητα των κυκλωμάτων

Γιώργος Φιντικάκης - energypress.gr

Ενδείξεις μικρής αποκλιμάκωσης παρουσιάζει το φαινόμενο των ρευματοκλοπών στην Ελλάδα, που εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις σοβαρότερες εστίες οικονομικής επιβάρυνσης για τους συνεπείς καταναλωτές, τους παρόχους ρεύματος και συνολικά για το ηλεκτρικό σύστημα.

Αν και τα στατιστικά δείχνουν μικρά σημάδια βελτίωσης, το συνολικό κόστος παραμένει ιδιαίτερα υψηλό, αγγίζοντας τα 450 εκατ. ευρώ ετησίως, επιβαρύνοντας όσους πληρώνουν στην ώρα τους με ένα μέσο ποσό 50 ευρώ το χρόνο ανά λογαριασμό, ενώ την ίδια στιγμή τα κυκλώματα γίνονται όλο και πιο εφευρετικά και δημιουργικά.

Τέτοια είναι η πρόσφατη περίπτωση επιτήδειων που έφτασαν στο σημείο να κλέβουν ρεύμα με τα στοιχεία... άλλων, δηλαδή να πλαστογραφούν υπογραφές ανυποψίαστων καταναλωτών, εμφανίζοντάς τους ότι έχουν υπογράψει συμβάσεις με προμηθευτές, με αποτέλεσμα οι τελευταίοι να καλούνται να πληρώσουν λογαριασμούς από παροχές που δεν τους ανήκουν σε σπίτια και περιοχές που δεν κατοίκησαν ποτέ.

Τα στοιχεία για την πορεία του φαινομένου διαχρονικά, για την αύξηση των ελέγχων και τις επόμενες παρεμβάσεις που εξετάζονται προκειμένου να αυστηροποιηθεί περαιτέρω το θεσμικό πλαίσιο, παρουσιάστηκαν την Παρασκευή σε ενημέρωση δημοσιογράφων από τον υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκο Τσάφο και τον Διευθύνοντα Σύμβουλο του ΔΕΔΔΗΕ Τάσο Μάνο.

Η βασική διαπίστωση είναι ότι οι μη τεχνικές απώλειες του δικτύου, δηλαδή οι ρευματοκλοπές, καταγράφουν μια ελαφρά υποχώρηση, επιστρέφοντας σταδιακά στα επίπεδα που ίσχυαν πριν από την ενεργειακή κρίση του 2022. Προτού δηλαδή η εκτίναξη των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας να ενισχύσει τα κίνητρα για παράνομες παρεμβάσεις στα ρολόγια, οδηγώντας σε έξαρση του φαινομένου.

Τα στοιχεία μπορεί να εμπνέουν μια συγκρατημένη αισιοδοξία, λόγω των περίπου 50.000 ελέγχων που πραγματοποιεί πλέον κάθε χρόνο ο ΔΕΔΔΗΕ, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι η ρευματοκλοπή αποτελεί πλέον ποινικό αδίκημα που επισείρει ακόμη και τη ποινή της φυλάκισης, ωστόσο, τα επίπεδα παραβατικότητας παραμένουν ακόμη πολύ υψηλά.

Αν δει κάνεις τη μεγάλη εικόνα σε βάθος χρόνου, προκύπτει ότι οι συνολικές απώλειες στο δίκτυο (τεχνικές και μη) ως ποσοστό επί της συνολικής εισερχόμενης ενέργειας:

• Από το 6,5% που ήταν κατά τη διετία 2012-2013 αυξήθηκαν στο 9,3% το 2017 και στο 10% το 2021, λόγω και των λιγότερων ελέγχων που έκαναν τότε τα συνεργεία του ΔΕΔΔΗΕ εξαιτίας της πανδημίας.
• Έφτασαν στο 11,2%-11,4%, δηλαδή στο αποκορύφωμα, κατά τη περίοδο 2022-2023, όταν εν μέσω ενεργειακής κρίσης, οι τιμές ρεύματος εκτινάχτηκαν, άρα αυξήθηκε ανάλογα και το κίνητρο για να κλέψει κανείς ρεύμα.
• Η σταδιακή υποχώρηση ξεκίνησε από το 2024 και μετά, με τις απώλειες ισχύος να διαμορφωθούν στο 10,8%, ενώ για το 2025 εκτιμώνται στο 10,4%.
• Για το 2026 ο στόχος τοποθετείται στο 10%, χωρίς να αποκλείεται η καθοδική τάση να συνεχιστεί.

Αντίστοιχη εικόνα παρουσιάζουν και αυτές καθ’ εαυτές οι ρευματοκλοπές. Από ποσοστό 1,1% την περίοδο 2012-2013, οι μη τεχνικές απώλειες ανήλθαν στο 4,9% το 2021 και κορυφώθηκαν στο 5,6% το 2023. Στη συνέχεια υποχώρησαν στο 5,1% το 2024, με τις εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για περαιτέρω αποκλιμάκωση φέτος, ίσως και κάτω του 5%.

Σύμφωνα με τη κοινή παρουσίαση ΥΠΕΝ- ΔΕΔΔΗΕ, η μείωση των απωλειών και η αξιοποίηση των εισπράξεων των προστίμων μέσω του ρυθμιζόμενου μηχανισμού, απέφεραν ένα συνολικό όφελος 150-200 εκατ ευρώ για τους συνεπείς καταναλωτές κατά τη περίοδο 2024-2025, ενώ έριξαν τη μέση ετήσια επιβάρυνση ανά λογαριασμό από τα 60 ευρώ στα 50 ευρώ.

 

Στο ερώτημα ωστόσο για το τι θα συμβεί από εδώ και πέρα, δηλαδή πόσο γρήγορα θα συνεχίσουν να μειώνονται οι μη τεχνικές απώλειες, ΡΑΑΕΥ και ΔΕΔΔΗΕ αποκλίνουν ως προς τους στόχους (https://energypress.gr/news/megali-apoklisi-metaxy-raaey-deddie-gia-tin-poreia-ton-reymatoklopon-me-orizonta-2031).

 

Στη περίπτωση του Διαχειριστή, οι συνολικές απώλειες (τεχνικές και μη) τοποθετούνται στο 9,37% για το έτος 2031, δηλαδή 87% υψηλότερα από το στόχο 5% που έχει θέσει η ίδια η ΡΑΑΕΥ, η οποία θεωρεί ότι ο προβλεπόμενος ρυθμός μείωσης είναι χαμηλός. Στη περίπτωση μάλιστα των ρευματοκλοπών, η Αρχή αναφέρει ότι πρέπει να μειωθούν σε 0,2% το 2031, πολλώ δε μάλλον όταν η αυξανόμενη εγκατάσταση των έξυπνων μετρητών που αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί το 2030 καλύπτοντας και τα 7,7 εκατ των παροχών πανελλαδικά, θα δυσκολέψει εκ των πραγμάτων το πείραγμα των ρολογιών.

 

“Δεν είναι ρεαλιστικό να υποστηρίζει κανείς ότι η κλοπή του ρεύματος θα εξαληφτεί και θα φτάσει σε μηδενικά επίπεδα, καθώς οι παραβάτες βρίσκουν διαρκώς νέα τεχνάσματα. Το γεγονός πάντως ότι είμαστε σε θετική τροχιά και οι ρευματοκλοπές φαίνεται να μειώνονται με ένα ετήσιο ρυθμό 1-1,5%, μεταφράζεται σε αρκετές δεκάδες εκατομμύρια το χρόνο που δεν μετακυλίονται πλέον στους καταναλωτές” ανέφερε από τη πλευρά του ο υφυπουργός ΠΕΝ Νίκος Τσάφος.

 

Τα “παραθυράκια” και το αυστηρότερο πλαίσιο

 

Η ανάγκη βελτίωσης των δεικτών θεωρείται μονόδρομος και γι’ αυτό το ΥΠΕΝ εξετάζει την περαιτέρω αυστηροποίηση του πλαισίου. “Τόσο στην κατεύθυνση επιτάχυνσης των συνολικών διαδικασιών, δηλαδή της σύντμησης της προθεσμίας που έχει για να υποβάλει ένσταση αυτός που εντοπίζεται να κλέβει ρεύμα, αλλά και της απάντησης του ΔΕΔΔΗΕ στο αίτημα του κατηγορούμενου, όσο και στον τρόπο αποπληρωμής των προστίμων”, ανέφερε ο κ. Τσάφος.

Το βασικότερο "παραθυράκι" είναι ότι το άμεσα βεβαιωθέν πρόστιμο μετατρέπεται σε… 12 μηνιαίες δόσεις και ο παραβάτης ενός ποινικού αδικήματος αντιμετωπίζεται σήμερα με το ίδιο καθεστώς που ισχύει και για τον καθ' όλα νόμιμο πολίτη που θέλει να διακανονίσει μια απλή οφειλή στην Εφορία.

 

Το βέβαιο είναι ότι οι έλεγχοι από πλευράς ΔΕΔΔΗΕ θα ενταθούν αλλά με προσοχή και φροντίζοντας να τηρείται το πρωτόκολλο στο καταλογισμό προστίμων προκειμένου να μην επαναληφθεί ό,τι συνέβη πέρυσι.

 

Ερωτηθείς η ηγεσία του Διαχειριστή για τις περιπτώσεις λανθασμένων καταλογισμών που είχαν προκαλέσει στα τέλη της περυσινής χρονιάς σωρεία αντιδράσεων, ο Διευθύνων Σύμβουλος Τάσος Μάνος απάντησε ότι αφορούσαν περίπου το 1,5% των ελέγχων. Σύμφωνα με τον ίδιο, αρκετές από αυτές τις περιπτώσεις αφορούσαν μετρητές με εμφανείς ενδείξεις παραβίασης, όπως κομμένες σφραγίδες, χωρίς ωστόσο να τεκμηριώνεται τελικά ρευματοκλοπή βάσει του προβλεπόμενου πρωτοκόλλου.

 

Σημειωτέον ότι τα σκήπτρα στις ρευματοκλοπές κρατά διαχρονικά ο κλάδος του HORECA, δηλαδή ξενοδοχεία, σούπερ μάρκετ, επιχειρήσεις εστίασης, ακόμη και μεγάλες αλυσίδες, που έχουν και την οικονομική άνεση να ακολουθήσουν την οδό μιας τυχόν δικαστικής εμπλοκής μετά από σχετικό έλεγχο.