Πόσο κεφάτος μπορεί να επιστρέψει κάποιος από την επίσκεψη σε υποκατάστημα της ΔΕΗ; Κι όμως, η Γιουμιέ-Χριστίνα Κοσκινά ακουγόταν αληθινά ενθουσιασμένη όταν πριν από λίγες ημέρες βρέθηκε στη ΔΕΗ Καλλιθέας. «Ενιωσα ήρεμη και χαλαρή. Είναι πολύ σπάνιο», λέει στην «Κ».
Η Γιουμιέ-Χριστίνα, 29 ετών, είναι στο φάσμα του αυτισμού και είχε την ευκαιρία στις 15 Μαΐου το απόγευμα να επισκεφθεί το πρώτο και μοναδικό –μέχρι στιγμής– κατάστημα της ΔΕΗ που διαθέτει ήρεμη γωνιά (Quiet Corner), έναν χώρο που εξασφαλίζει φιλικό και ήπιο αισθητηριακά περιβάλλον (περιορισμό σε ήχους, φώτα, οσμές και πολυκοσμία) για αυτιστικά άτομα, άτομα με ΔΕΠΥ, αγχώδεις διαταραχές, αλλά και για οποιονδήποτε αισθάνεται επιβαρυμένος από τη φασαρία και θέλει έναν ήσυχο χώρο να αποφορτιστεί. Σύμφωνα με τη Μαρία Καρακασίδου, συνιδρύτρια του οργανισμού The Happy Act, μολονότι η ύπαρξη χώρου ηρεμίας σε καταστήματα, πολιτιστικούς χώρους κ.λπ. προβλέπεται στα πρωτόκολλα προσβασιμότητας για τον αυτισμό, η ήρεμη γωνιά της Καλλιθέας είναι μέχρι στιγμής ο πρώτος και μοναδικός χώρος ηρεμίας που λειτουργεί στην Ελλάδα σε μόνιμη βάση.
«Δεν ακουγόταν φασαρία, είχα άνεση να ξεκουραστώ και να μιλήσω», εξηγεί η Γιουμιέ-Χριστίνα. «Δεν άκουγα τους ήχους από κάτω και απ’ έξω από το κατάστημα. Μπορούσα να μιλήσω με τα άλλα αυτιστικά άτομα, χωρίς να χάνω τη συγκέντρωσή μου από το περιβάλλον». Η αλήθεια είναι ότι δεν ήταν μόνη της εκείνη την ημέρα. Στην ήρεμη γωνιά συγκεντρώθηκαν αρκετοί αυτιστικοί ενήλικοι στο πλαίσιο δράσης της The Happy Act, που είχε στόχο να αποτυπώσει την οπτική του άμεσου χρήστη μιας τέτοιας πρωτοβουλίας. «Πολύ συχνά τα ανάπηρα άτομα αναφέρουν ότι πολλές δράσεις υλοποιούνται γι’ αυτούς, αλλά χωρίς αυτούς».
«Ηταν ένα ησυχαστήριο», λέει από την πλευρά του ο Κωνσταντίνος, «δεν είναι κάτι συνηθισμένο στην Ελλάδα». «Αν έχει κάπου φασαρία φεύγω», είπε ο Γιώργος. «Εμένα μου άρεσαν τα χρώματα πολύ γιατί ήταν σχετικά ήσυχα, δεν έμπαιναν στο μάτι και ο χαμηλός φωτισμός με ηρεμούσε», πρόσθεσε η Βάσια.
Ως γνωστόν, η φασαρία, οι δυνατοί ήχοι, τα έντονα φώτα, ακόμη και η πολυκοσμία λειτουργούν επιβαρυντικά για τα αυτιστικά άτομα. Οπως πολλοί, και η Γιουμιέ χρησιμοποιεί ακουστικά noise cancelling και γυαλιά ηλίου για να μειώσει τις αισθητηριακές δυσκολίες όταν βρίσκεται εκτός σπιτιού, αλλά δεν είναι αρκετό. «Το περιβάλλον σε καταστήματα και μέσα μαζικής μεταφοράς με κουράζει αρκετά. Οταν φτάνω σπίτι νιώθω έντονη κούραση και χρειάζομαι να ξεκουραστώ για αρκετό διάστημα. Είναι αρκετά σημαντικό για μένα να υπάρχουν χώροι αισθητηριακής αποφόρτισης σε δημόσιους χώρους ή επιχειρήσεις γιατί με αυτό μπορώ να απομακρυνθώ από τον χώρο για λίγα λεπτά και να συνεχίσω ξανά τη βόλτα μου άνετα και χαλαρά». «Είναι πιο πολύ για να έχουν άτομα σαν κι εμάς λίγη ηρεμία μακριά από το σπίτι τους», σημειώνει ο Κωνσταντίνος, «αν και η ζωή κυλάει τόσο γρήγορα που αρχίζει και το σπίτι μας να μην έχει ησυχία!».
Οι αισθητηριακές δυσκολίες των αυτιστικών ατόμων διαφέρουν από άτομο σε άτομο. «Αλλά όλοι νιώθουμε κούραση από το αισθητηριακό περιβάλλον γιατί ο χώρος δεν είναι φτιαγμένος για εμάς», συνεχίζει η Γιουμιέ. «Νιώθουμε ένα έντονο burnout μετά την έξοδο, που χρειαζόμαστε να ξεκουραστούμε για αρκετές ώρες. Κάποιες φορές οι αισθητηριακές δυσκολίες μπορούν να κάνουν το άτομο στο φάσμα να βγαίνει λιγότερο από το σπίτι του και να συμμετέχει σε διάφορες εκδηλώσεις». Ενίοτε οι αισθητηριακές δυσκολίες μπορούν να οδηγήσουν σε έντονη συναισθηματική ταραχή (το γνωστό Autistic Meltdown). «Δεν σημαίνει ότι το άτομο είναι κακομαθημένο. Σημαίνει ότι το αυτιστικό άτομο δεν αντέχει άλλο με αυτά τα ερεθίσματα». Σύμφωνα με τον ψυχολόγο Μιχάλη Μάγκο, υπεύθυνο των ψυχοθεραπευτών και εκπαιδευτικών ομάδων «Αυτισμός ενηλίκων», χώροι όπως η ήρεμη γωνιά δίνουν την ευκαιρία και στα αυτιστικά άτομα να έρθουν σε επαφή με άλλους στο φάσμα. «Εκτός από χώροι αποφόρτισης είναι και χώροι κοινωνικής αλληλεπίδρασης».
