ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΕΞΑΚΗΣ - www.energymag.gr
Η μέση χονδρεμπορική τιμή τον Μάρτιο, σύμφωνα με την Τιμή Εκκαθάρισης της Αγοράς, κατέγραψε άνοδο περίπου 20%, φτάνοντας τα 94,4 ευρώ/MWh από 78,35 ευρώ/MWh τον Φεβρουάριο
Με ανοδικές τάσεις ξεκίνησε ο Απρίλιος στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, την ώρα που και ο Μάρτιος έκλεισε με σημαντική αύξηση. Τα δεδομένα του προηγούμενου μήνα, πάνω στα οποία βασίζονται τα κυμαινόμενα «πράσινα» τιμολόγια που ανακοινώνονται σήμερα από τους προμηθευτές, προμηνύουν νέες επιβαρύνσεις για τα νοικοκυριά.
Η μέση χονδρεμπορική τιμή, σύμφωνα με την Τιμή Εκκαθάρισης της Αγοράς, κατέγραψε άνοδο περίπου 20%, φτάνοντας τα 94,4 ευρώ/MWh από 78,35 ευρώ/MWh τον Φεβρουάριο. Η εξέλιξη αυτή, σε συνδυασμό με την αβεβαιότητα που προκαλεί η συνεχιζόμενη κρίση στη Μέση Ανατολή, ενισχύει τις εκτιμήσεις για περαιτέρω αυξήσεις στην αγορά ενέργειας.
Καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις αναμένεται να διαδραματίσουν οι μεγάλοι προμηθευτές – κυρίως η ΔΕΗ, η οποία συγκεντρώνει το μεγαλύτερο μερίδιο καταναλωτών στα «πράσινα» τιμολόγια και λειτουργεί ως βασικός ρυθμιστής της αγοράς.
Ενδεικτικά, για σήμερα Τετάρτη, η χονδρεμπορική τιμή σημείωσε άνοδο 15%, με την τιμή της μεγαβατώρας να διαμορφώνεται στα 154,99 ευρώ. Στο ενεργειακό μείγμα, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) και το φυσικό αέριο συμμετέχουν σχεδόν ισότιμα, καλύπτοντας περίπου το 41% έκαστο.
Σε παρόμοια επίπεδα κινούνται και αρκετές ευρωπαϊκές αγορές: στη Βουλγαρία η τιμή διαμορφώνεται στα 155,36 ευρώ/MWh, στη Ρουμανία στα 156,26 ευρώ/MWh, στην Ουγγαρία στα 154,3 ευρώ/MWh, στην Αυστρία στα 149,85 ευρώ/MWh, στη Γερμανία στα 144,21 ευρώ/MWh, στη Γαλλία στα 134,7 ευρώ/MWh και στην Ιταλία στα 159,86 ευρώ/MWh. Αντίθετα, ιδιαίτερα χαμηλές τιμές καταγράφηκαν στην Ισπανία (5,15 ευρώ/MWh) και στην Πορτογαλία (5,35 ευρώ/MWh), όπου η ζήτηση καλύφθηκε σχεδόν εξ ολοκλήρου από ΑΠΕ.
Η τηλεδιάσκεψη της ΕΕ
Την ίδια στιγμή, το ενεργειακό κόστος για τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά τον πρώτο μήνα της κρίσης στη Μέση Ανατολή εκτιμάται στα 14 δισ. ευρώ, με τις τιμές του φυσικού αερίου να έχουν αυξηθεί κατά 70% και του πετρελαίου κατά 60%. Ωστόσο, η ΕΕ δεν εμφανίζεται ακόμη έτοιμη να προχωρήσει άμεσα σε μέτρα στήριξης των πολιτών.
«Από οικονομικής άποψης, 30 ημέρες σύγκρουσης έχουν ήδη προσθέσει 14 δισεκατομμύρια ευρώ στον λογαριασμό εισαγωγής ορυκτών καυσίμων της Ένωσης», δήλωσε ο ίδιος, μιλώντας σε δημοσιογράφους στις Βρυξέλλες μετά την άτυπη βιντεοδιάσκεψη των Υπουργών Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
«Ακόμα κι αν υπήρχε ειρήνη αύριο, δεν θα επιστρέφαμε στην κανονικότητα. Οι ενεργειακές υποδομές στην περιοχή έχουν καταστραφεί από τον πόλεμο και συνεχώς καταστρέφονται νέες», ανέφερε.
Πάντως, το Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας ανέθεσε εκ νέου στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή την κατάρτιση μιας «εργαλειοθήκης» μέτρων για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της ενεργειακής κρίσης, χωρίς όμως σαφές χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση και εφαρμογή της. Ο αρμόδιος επίτροπος Ενέργειας, Νταν Γιόργκενσεν, χαρακτήρισε την κατάσταση «ιδιαίτερα σοβαρή», εστιάζοντας στη στενότητα εφοδιασμού της ευρωπαϊκής αγοράς με ντίζελ και αεροπορικά καύσιμα.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η διαχείριση της ζήτησης αποτελεί κρίσιμο εργαλείο αντιμετώπισης της κρίσης, προτείνοντας ακόμη και μέτρα περιορισμού των μετακινήσεων, όπως η ενίσχυση της εξ αποστάσεως εργασίας. Επισήμανε επίσης την ανάγκη λήψης στοχευμένων μέτρων στήριξης για νοικοκυριά και βιομηχανία, δεδομένου ότι οι επιπτώσεις της κρίσης αναμένεται να έχουν διάρκεια.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στην ανάγκη συντονισμένης δράσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ώστε να αποφευχθούν αποσπασματικές εθνικές παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να επιβαρύνουν δημοσιονομικά τα κράτη-μέλη και να στείλουν λανθασμένα μηνύματα στις αγορές.
Όπως τόνισε ο επίτροπος, τα μέτρα θα πρέπει να είναι προσωρινά και στοχευμένα – θέση με την οποία συμφωνεί και η ελληνική πλευρά.
Εν τω μεταξύ, την ανάγκη να υπάρξει συντονισμένη και στοχευμένη αντίδραση σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, επεσήμανε ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, κατά την τοποθέτησή του στην άτυπη βιντεοδιάσκεψη των Υπουργών Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην οποία συμμετείχε μαζί με τον Υφυπουργό κ. Νίκο Τσάφο.
«Πριν από δύο εβδομάδες συναντηθήκαμε στις Βρυξέλλες και νομίζω ότι η σημερινή συζήτηση δείχνει πως υπάρχει ήδη πρόοδος. Στη συνάντησή μας τότε υπήρξαν πολλές φωνές που εξέφρασαν επιφυλάξεις σχετικά με τη διάρκεια της κρίσης και την (μη) ανάγκη λήψης συγκεκριμένων μέτρων», τόνισε ο κ. Παπασταύρου, υπογραμμίζοντας ότι η συζήτηση καταδεικνύει πως διαμορφώνεται συναίνεση στους κόλπους της ΕΕ, στη βάση τεσσάρων βασικών αρχών: «Πρώτον, πρέπει να δράσουμε ενωμένοι. Δεύτερον, να υπάρχει συντονισμός, αλλά και ευελιξία για τα κράτη-μέλη. Τρίτον, τα μέτρα να είναι προσωρινά και στοχευμένα. Και τέταρτον, να ενισχύσουμε την ανταλλαγή πληροφοριών και τον συντονισμό μας».
Επιπλέον ο Έλληνας υπουργός πρότεινε «τα προσωρινά και στοχευμένα μέτρα στήριξης για την ενέργεια να εξαιρεθούν από τον δείκτη καθαρών δαπανών του δημοσιονομικού πλαισίου, ως εφάπαξ παρεμβάσεις».
«Το μήνυμά μας είναι σαφές: η Ευρώπη πρέπει να δράσει τώρα. Όχι με λόγια, αλλά με αποφάσεις. Όχι με δισταγμό, αλλά με αποφασιστικότητα και βούληση. Και είμαστε έτοιμοι να συμβάλουμε ενεργά σε αυτή την προσπάθεια», κατέληξε ο κ. Παπασταύρου.
Τα άμεσα μέτρα εξοικονόμησης της EE
Στο μεταξύ, ο Επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης Νταν Γιέρενσεν κάλεσε τα κράτη- μέλη να μην λαμβάνουν μέτρα που μπορεί να αυξήσουν την κατανάλωση καυσίμων, να περιορίσουν την ελεύθερη ροή προϊόντων πετρελαίου, ή να λειτουργήσουν ως αντικίνητρα όσον αφορά στην παραγωγή των διυλιστηρίων της ΕΕ.
Ουσιαστικά η Κομισιόν βάζει “φρένο” σε οριζόντιες επιδοτήσεις στα καύσιμα, όπως άλλωστε αποτυπώθηκε στον απολογισμό των μέτρων που ελήφθησαν κατά την κρίση της Ουκρανίας.
Έτσι προτάσσονται μέτρα εξοικονόμησης, όπως αυτά που συνέστησε ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας:
1. Εργασία από το σπίτι όπου είναι δυνατόν.
Αντικαθιστά τη χρήση πετρελαίου από τις μετακινήσεις, ιδίως όταν οι θέσεις εργασίας είναι κατάλληλες για εξ αποστάσεως εργασία.
2. Μείωση των ορίων ταχύτητας στους αυτοκινητόδρομους κατά τουλάχιστον 10 χλμ./ώρα.
Οι χαμηλότερες ταχύτητες μειώνουν την κατανάλωση καυσίμων για επιβατικά αυτοκίνητα, βαν και φορτηγά.
3. Ενθάρρυνση των δημόσιων συγκοινωνιών
Η μετάβαση από τα ιδιωτικά αυτοκίνητα στα λεωφορεία και τα τρένα μπορεί να μειώσει γρήγορα τη ζήτηση πετρελαίου.
4. Εναλλακτική πρόσβαση ιδιωτικών αυτοκινήτων στους δρόμους των μεγάλων πόλεων σε διαφορετικές ημέρες.
Τα προγράμματα εναλλαγής πινακίδων κυκλοφορίας μπορούν να μειώσουν την κυκλοφοριακή συμφόρηση και την οδήγηση με μεγάλη κατανάλωση καυσίμου.
5. Αυξήστε την κοινή χρήση αυτοκινήτων και υιοθετήστε αποτελεσματικές πρακτικές οδήγησης.
Η μεγαλύτερη πληρότητα του αυτοκινήτου και η οικολογική οδήγηση μπορούν να μειώσουν γρήγορα την κατανάλωση καυσίμου.
6. Αποδοτική οδήγηση για οδικά επαγγελματικά οχήματα και παράδοση αγαθών.
Οι καλύτερες πρακτικές οδήγησης, η συντήρηση των οχημάτων και η βελτιστοποίηση του φορτίου μπορούν να μειώσουν τη χρήση ντίζελ.
7. Εκτροπή της χρήσης υγραερίου (LPG) από τις μεταφορές.
Η μετατόπιση των οχημάτων διπλού καυσίμου και η μετατροπή τους από υγραέριο σε βενζίνη μπορεί να διατηρήσει το LPG για το μαγείρεμα και άλλες βασικές ανάγκες.
8. Αποφύγετε τα αεροπορικά ταξίδια όπου υπάρχουν εναλλακτικές επιλογές.
Η μείωση των επαγγελματικών πτήσεων μπορεί να μειώσει γρήγορα την πίεση στις αγορές καυσίμων αεριωθούμενων.
9. Όπου είναι δυνατόν, στραφείτε σε άλλες σύγχρονες λύσεις μαγειρέματος.
Η ενθάρρυνση του ηλεκτρικού μαγειρέματος και άλλων σύγχρονων επιλογών μπορεί να μειώσει την εξάρτηση από το υγραέριο.
10. Αξιοποίηση της ευελιξίας με τις πετροχημικές πρώτες ύλες και εφαρμογή βραχυπρόθεσμων μέτρων απόδοσης και συντήρησης.
Η βιομηχανία μπορεί να βοηθήσει στην απελευθέρωση υγραερίου για βασικές χρήσεις, μειώνοντας παράλληλα την κατανάλωση πετρελαίου μέσω γρήγορων λειτουργικών βελτιώσεων.
