Νέα δεδομένα στη λιανική ρεύματος δημιούργησε η ανατίμηση των μπλε προϊόντων με το ξέσπασμα του πολέμου στον Περσικό Κόλπο, όταν λόγω του αυξημένου ρίσκου για εκτίναξη των χονδρεμπορικών τιμών, αποσύρθηκαν μαζικά από την αγορά τα συμβόλαια με πάγιο 10 ευρώ και χρέωση κάτω από 10 λεπτά ανά κιλοβατώρα. Έκτοτε, σύμφωνα με παράγοντες του κλάδου, έχουν διαμορφωθεί δύο διακριτές καταναλωτικές τάσεις, τις οποίες επιχειρούν να αξιοποιήσουν οι προμηθευτές για να ενισχύσουν το πελατολόγιό τους.
Η μία τάση αφορά καταναλωτές που προτεραιοποιούν το κόστος και θεωρούν πως πλέον τα μπλε τιμολόγια είναι «αλμυρά», ώστε να «κλειδωθούν» σε ένα τέτοιο συμβόλαιο για τουλάχιστον 12 μήνες. Μάλιστα, σε αυτή την κατηγορία ανήκουν και νοικοκυριά με σταθερά τιμολόγια τα οποία έληξαν πρόσφατα και οι κάτοχοί τους πλέον δεν είναι διατεθειμένοι να ανανεώσουν το συμβόλαιό τους, με σαφώς υψηλότερη χρέωση αυτή τη φορά.
Αυτοί οι καταναλωτές τείνουν ευήκοα ώτα στις προσφορές των προμηθευτών για κίτρινα συμβόλαια (κατά κύριο λόγο ex-post), καθώς πρόκειται για τα κυμαινόμενα προϊόντα που μπορούν να εξασφαλίσουν τις μικρότερες δυνατές τιμές. Ένα ακόμη πλεονέκτημα των κίτρινων συμβολαίων είναι πως δεν έχουν ρήτρα πρόωρης αποχώρησης. Επομένως, ένας πελάτης μπορεί να αποχωρήσει οποιαδήποτε στιγμή το θελήσει, ώστε για παράδειγμα να συμβληθεί σε ένα μπλε προϊόν, αν στην πορεία λανσαριστούν πιο ανταγωνιστικά συμβόλαια σταθερών χρεώσεων.
Πηγές του κλάδου σημειώνουν πως πρόκειται για μία τάση που μήνα με τον μήνα διευρύνεται, με συνέπεια να μην μένει αναξιοποίητη από τους προμηθευτές. Μάλιστα, αρκετοί πάροχοι, μέσω των διαφημιστικών τους εκστρατειών όπως και μέσω των συνεργασιών τους με call centers, προωθούν πλέον αποκλειστικά προϊόντα κίτρινου «χρώματος».
Θωράκιση από τα σκαμπανεβάσματα της αγοράς
Από την άλλη πλευρά, οι αλλεπάλληλες κρίσεις έχουν κάνει μερίδα καταναλωτών να προτεραιοποιούν στις επιλογές τους τη διασφάλιση ότι δεν πρόκειται σε καμία περίπτωση να εκτιναχθεί το ενεργειακό τους κόστος. Μάλιστα, η τάση αυτή είναι πιο έντονη από τη στιγμή που η τελευταία κρίση η οποία αύξησε τις χονδρεμπορικές τιμές μέσω του ράλι στο φυσικό αέριο, (δηλαδή ο πόλεμος στον Περσικό Κόλπο) κάθε άλλο παρά έχει κοπάσει. Είναι ενδεικτικό ότι τα γεγονότα μόνο του τελευταίου 24ώρου αποδεικνύουν πως η ειρήνευση είναι εύθραυστη, χωρίς να αποκλείεται ένας ακόμη κύκλος αυξήσεων (ενδεχομένως ακόμη μεγαλύτερων) στο αέριο και, κατά συνέπεια, στο ρεύμα.
Όπως είναι φυσικό, ούτε αυτή η κατηγορία μένει εκτός του κάδρου των προμηθευτών. Απόδειξη αποτελεί το γεγονός ότι πλέον κυκλοφορούν αρκετά συμβόλαια με μεγαλύτερη διάρκεια από ένα έτος, είτε 18μηνα είτε ακόμη και 24μηνα. Μάλιστα, όπως σημειώνουν στελέχη των παρόχων, πρόκειται για προϊόντα που έχουν απήχηση στην αγορά.
Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτή τη στιγμή το φθηνότερο μπλε τιμολόγιο με πάγιο 10 ευρώ έχει χρέωση 12,9 λεπτά του ευρώ. Ενδεικτικό της απόσυρσης των φθηνότερων σταθερών χρεώσεων, που έγινε κατά κύριο λόγο τον Μάρτιο, είναι πως η μέση τελική επιβάρυνση ενός μπλε συμβολαίου, για μηνιαία κατανάλωση 300 κιλοβατωρών, μόλις τον Απρίλιο είχε αυξηθεί στα 58,8 ευρώ, από 50,22 ευρώ. Μάλιστα, με βάση τη μέση τελική επιβάρυνση, τα μπλε τιμολόγια παραμένουν από τότε τα ακριβότερα συμβόλαια, ακόμη και από τα πράσινα τιμολόγια.
Το τέλος των πολύ φθηνών μπλε συμβολαίων
Ήδη νωρίτερα από τη συγκεκριμένη αλλαγή, πολλοί αναλυτές υποστήριζαν πως τα μπλε τιμολόγια με χρεώσεις κάτω από 10 λεπτά ανά κιλοβατώρα δεν ήταν κοστοστρεφή, καθώς οι τιμές αυτές κινούνταν αρκετά κάτω από τα προθεσμιακά συμβόλαια. Επομένως, προσφέρονταν από τους προμηθευτές ως «κράχτες» για την αύξηση των μεριδίων τους. Για αυτό τον σκοπό επιδοτούνταν από τις εταιρείες, είτε από τα έσοδά τους από τα τιμολόγια άλλων «χρωμάτων» είτε από τις υπόλοιπες δραστηριότητές τους (κατά κύριο λόγο από τη συμμετοχή στη χονδρεμπορική).
Αξίζει να σημειωθεί ότι η έλευση του πολέμου δεν προκάλεσε τελικά εκτίναξη των χονδρεμπορικών τιμών ρεύματος, καθώς οι ΑΠΕ αποδείχθηκαν επαρκής ασπίδα, ώστε οι ανατιμήσεις στο αέριο να μην «περάσουν» στο σύνολό τους στην ηλεκτρική ενέργεια. Ωστόσο, καθώς καμία εταιρεία δεν μπορούσε (και δεν μπορεί ακόμη) να αποκλείσει τα ακόμη πιο αρνητικά σενάρια. Επομένως, δεν ήταν δυνατόν να συνεχίσει μία τόσο επιθετική πολιτική που, αν διαψευδόταν στην πορεία από την εξέλιξη των τιμών, θα της προκαλούσε μεγάλες ζημίες.
Αλλαγή στρατηγικής προώθησης
Νωρίτερα, η προώθηση των μπλε τιμολογίων ήταν περίπου αυτονόητη, καθώς τα εν λόγω προϊόντα εξασφάλιζαν ταυτόχρονα και ασφάλεια και το μικρότερο δυνατό κόστος. Πλέον, όμως, πρόκειται για δύο προτεραιότητες που δεν συνδυάζονται στο ίδιο «χρώμα» τιμολογίων, με συνέπεια ο καταναλωτής να πρέπει να διαλέξει ποια είναι η μεγαλύτερη ανάγκη του.
Αυτό σημαίνει πως έχει αλλάξει και η στρατηγική προώθησης από τις εταιρείες. Από την άλλη πλευρά, το αυτονόητο ερώτημα είναι κατά πόσο θα μπορούσαν να εμφανιστούν ξανά στην αγορά τόσο φθηνά μπλε προϊόντα, υπό την προϋπόθεση, βέβαια, του οριστικού τερματισμού της γεωπολιτικής κρίσης.
Οι απόψεις των στελεχών της αγοράς διίστανται. Μία απάντηση (που πάντως έχει και τους περισσότερους υποστηρικτές) είναι πως αποτελούν οριστικά παρελθόν οι χρεώσεις κάτω από τα 10 λεπτά του ευρώ ανά κιλοβατώρα. Άλλοι, πάντως, εκπρόσωποι του κλάδου σημειώνουν ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί ένα τέτοιο ενδεχόμενο, στην περίπτωση που κάποιος ή κάποιοι προμηθευτές, για οποιονδήποτε λόγο, θελήσει να αυξήσει επιθετικά το πελατολόγιό του.
