Στάσσης: Το εκρηκτικό επενδυτικό ενδιαφέρον για AI Giga Factory και πως η Ευρώπη θα αποφύγει το πάθημα των ΗΠΑ

Γιώργος Φιντικάκης - energypress.gr

Το πολύ ισχυρό επενδυτικό ενδιαφέρον από αμερικανικά και άλλα κεφάλαια για νέα μεγάλα data centers στην Ευρώπη, αναγκάζει τις χώρες της ηπείρου να προχωρήσουν σε νέες επενδύσεις στη παραγωγή ενέργειας και στα δίκτυα, προκειμένου να αποφύγουν την εμπειρία των ΗΠΑ.

Η πρόκληση δεν σχετίζεται μόνο με τους κινδύνους από τη γεωγραφική συγκέντρωση των επενδύσεων αυτών, όπως στην Ιρλανδία όπου το 87% των υποδομών αυτών βρίσκονται στο Δουβλίνο, ασκώντας τεράστιες πιέσεις στο τοπικό δίκτυο, αλλά και με το γεγονός ότι γίνονται όλο και μεγαλύτερα.

Στην ουσία, τα νούμερα δείχνουν ότι το 2030 τα data centers θα απορροφούν το 28% από την αύξηση της συνολικής ζήτησης για ηλεκτρική ενέργεια που θα έχει υπάρξει μέχρι τότε στην Ευρώπη, σύμφωνα με έκθεση της Eurelectric, (https://www.eurelectric.org/publications/ai-the-era-of-electric-intelligence/), η οποία παρουσιάστηκε χθες κατά το ετήσιο συνέδριο του κλάδου στο Ελσίνκι.

Το μήνυμα είναι ότι κατανάλωση των data centers στην Ευρώπη του 2030 θα κυμαίνεται από 149 μέχρι 287 Tεραβατώρες, γεγονός που σημαίνει ότι πρέπει να προστεθεί επιπλέον δυναμικότητα στο σύστημα προκειμένου να εξυπηρετηθούν τα νέα «γιγαντιαία» φορτία χωρίς να υπάρξουν παράπλευρες επιπτώσεις και να μην επαναληφθούν τα παρατράγουδα που συνέβησαν στη Βιρτζίνια.

Η πολιτεία στην Αν.Ακτή των ΗΠΑ αποτελεί την παγκόσμια πρωτεύουσα των Data Centers. Απανωτά ωστόσο λάθη στο σχεδιασμό και απουσία νέων μονάδων για τη κάλυψη της ζήτησης από τα κέντρα δεδομένων είχαν ως αποτέλεσμα οι καταναλωτές να φτάσουν να πληρώνουν οι ίδιοι μέσω των τιμολογίων τους σημαντικό μέρος των επενδύσεων στα δίκτυα που απαιτήθηκαν για να “σηκώσουν” όλους αυτούς τους όγκους ενέργειας, προκαλώντας έντονες κοινωνικές αντιδράσεις.

 

Figure 1: European final power demand growth (TwH), 2023 to 2030 expected

Το θέμα απασχολεί σοβαρά την ευρωπαική αγορά και συζητήθηκε κατά τη διάρκεια χθεσινής συνέντευξης τύπου της ηγεσίας της Eurelectric στο Ελσίνκι, όπου και διεξάγεται το ετήσιο συνέδριο του ευρωπαϊκού φορέα των ενεργειακών εταιρειών της ηπείρου.

Σε μια συγκυρία όπου ο κλάδος ετοιμάζεται να αλλάξει πίστα, “παντρεύοντας” την ηλεκτρική ενέργεια με τη ψηφιακή εποχή, γνωρίζει ότι “αν δεν σχεδιαστούν σωστά (σσ: τα data centers), υπάρχει ο κίνδυνος να μετατραπούν σε παράγοντες κόστους, που σημαίνει ότι θα βρουν απέναντι τις τοπικές κοινωνίες και τις κυβερνήσεις”, όπως αναφέρει η σχετική μελέτη της Eurelectric.

 

“Τα λάθη της Βιρτζίνια δεν πρέπει να επαναληφθούν”, ήταν η επισήμανση του επικεφαλής της ΔΕΗ Γιώργου Στάσση και αντιπροέδρου της Eurelectric, με τον ίδιο να σημειώνει ότι “η επιπλέον ζήτηση για ενέργεια από την ανάπτυξη των data centers δεν πρέπει να προέλθει από υφιστάμενη παραγωγή, αλλά από νέες επενδύσεις σε μονάδες κατά τα πρότυπα του σχεδιασμού της επιχείρησης στη Δυτική Μακεδονία”.

 

Στη περίπτωση του συγκεκριμένου έργου της ΔΕΗ ακολουθείται η λογική «πίσω από το μετρητή» (behind the meter), δηλαδή οι παρακείμενες ΑΠΕ θα ηλεκτροδοτούν απευθείας την υποδομή, χωρίς η ενέργεια να διακινείται μέσω του συστήματος μεταφοράς, δηλαδή να επιβαρύνονται τα τοπικά δίκτυα.

Η συμφωνία Eurelectric - Google

Το πόσο έτοιμο είναι να υποδεχθεί το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα τα νέα data centers, τι επενδύσεις πρέπει να γίνουν στα δίκτυα, ποιες είναι οι πιο οικονομικά αποδοτικές οδοί χωρίς να επιβαρυνθούν το σύστημα και οι καταναλωτές και γενικά η διαμόρφωση μιας ενιαίας στρατηγικής, ήταν και η αιτία για τη χθεσινή συμφωνία στο Ελσίνκι μεταξύ Eurelectric και Google.

Το «Τwin Τransition Commitments», είναι μια δέσμευση μεταξύ του ενεργειακού και του ψηφιακού τομέα, με τις υπογραφές να βάζουν ο Αντιπρόεδρος της Eurelectric Γιώργος Στάσσης και η επικεφαλής του Τμήματος Επενδύσεων και Ανάπτυξης Data Center της Google Diane Hodnett, επισημοποιώντας την συνεργασία των δύο κλάδων στην κατεύθυνση διαμόρφωσης μιας ενιαίας στρατηγικής στο απαιτητικό αυτό εγχείρημα.

Τα αποτελέσματα της μελέτης αναμένεται να δημοσιευτούν το 2027 και φιλοδοξούν να αποτελέσουν ένα ευρωπαϊκό «οδικό χάρτη» για την ανάπτυξη κέντρων δεδομένων στην Ευρώπη. 

 

Figure 2 : European data centre overview

 

Τα πάντα συνηγορούν με την άποψη ότι η Ευρώπη δεν πρέπει να χάσει την ευκαιρία, ειδικά τώρα που όλοι οι αμερικανικοί τεχνολογικοί κολοσσοί έχουν στρέψει το βλέμμα τους σε αυτήν.

Στο ερώτημα ωστόσο πόσο γρήγορα μπορεί να τρέξει το μπλοκ των 27, η απάντηση δεν μπορεί να είναι τα 7-10 χρόνια που χρειάζονται κατά μέσον όρο σήμερα για να συνδεθεί ένα data center στο δίκτυο. Ειδικά όταν ο απαιτούμενος χρόνος για την κατασκευή του δεν ξεπερνά τους 18 με 24 μήνες.

Χρειάζονται μακροπρόθεσμα επενδυτικά σήματα με την έμφαση να δίνεται στο «deliver», δηλαδή στην υλοποίηση των πολιτικών, τις ταχύτερες αδειοδοτήσεις και την επιτάχυνση στη κατασκευή δικτύων, γεγονός που συνιστά σήμερα και την βασικότερη πρόκληση, όπως ανέφερε ο Πρόεδρος της Eurelectric, Markus Raumaro.

Το εγχείρημα δεν είναι καθόλου αυτονόητο, με τη διοίκηση της Eurelectric να συνοψίζει το στοίχημα στα παρακάτω: 

• Απαιτείται επιτάχυνση των συνδέσεων στο δίκτυο για μεγάλα φορτία μέσω ευέλικτων πλαισίων σύνδεσης, καθώς και μέσω διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.
• Διασφάλιση ότι τα κέντρα δεδομένων συμβάλλουν στη σταθερότητα και την αξιοπιστία του συστήματος.
• Μεγιστοποίηση της χρήσης της υπάρχουσας χωρητικότητας του δικτύου με χρήση προηγμένων λειτουργικών και ψηφιακών τεχνολογιών.
• Κίνητρα αγοράς, όπως η διασφάλιση και προώθηση Εταιρικών Συμφωνιών Αγοράς Μετοχών (PPA) και μέτρα που διευκολύνουν την ενσωμάτωση κέντρων δεδομένων στα ενεργειακά συστήματα.
• Ταχύτερη αδειοδότηση για νέα παραγωγή, υποδομές δικτύου και τεχνολογίες.
• Ενίσχυση του μακροπρόθεσμου συντονισμού χωροθέτησης και σχεδιασμού με κέντρα δεδομένων, σύνδεση υβριδικού δικτύου και συνεργασία μεταξύ των διαχειριστών συστημάτων.