Σε γενναία αναθεώρηση χρονοδιαγραμμάτων και προϋπολογισμών για όλες τις μεγάλες ηλεκτρικές διασυνδέσεις του επενδυτικού του προγράμματος προχωρά ο ΑΔΜΗΕ, συνέπεια της απουσίας φρέσκου χρήματος αλλά και λόγω μιας σειράς αδειοδοτικών καθυστερήσεων, χρονοβόρων εγκρίσεων από κρατικούς φορείς, καθώς και λόγω αναγκαστικής αλλαγής οδεύσεων.
Σε αυτή τη κατεύθυνση, η ολοκλήρωση των νησιωτικών διασυνδέσεων για τα Δωδεκάνησα και το Βορειοανατολικό Αιγαίο «πηγαίνουν» προς τα πίσω για ένα χρόνο. Η ολοκλήρωση της δεύτερης γραμμής προς την Ιταλία μετατίθεται κατά δύο έτη, ενώ το μπάτζετ και των τριών εμβληματικών έργων αυξάνεται αθροιστικά κατά περίπου 1,5 δισ ευρώ, όπως προκύπτει από το αναθεωρημένο πλάνο του Διαχειριστή για την περίοδο 2025-2034, το οποίο έβγαλε χθες η ΡΑΑΕΥ σε διαβούλευση.
Σύμφωνα με αυτό προκύπτει ότι :
1. Η διασύνδεση των Δωδεκανήσων με το ηπειρωτικό σύστημα μετατίθεται για το 2030 (αντί για το 2029) και ο προϋπολογισμός της αυξάνεται στα 2,957 δισ (από 2,048 δισ), δηλαδή κατά 900 περίπου εκατ. ευρώ.
2. Η διασύνδεση των νησιών του Βορειοανατολικού Αιγαίου μετατίθεται επίσης για το 2030 (από το 2029), με το μπάτζετ να αυξάνεται στα 1,425 δισ (1,246 δισ), δηλαδή να μεγαλώνει κατά περίπου 180 εκατ ευρώ.
3. Η ολοκλήρωση της δεύτερης γραμμής προς την Ιταλία, τοποθετείται πλέον στο 2033 (έναντι του 2031), ενώ το κόστος μεγαλώνει στα 950 εκατ ευρώ έναντι 608 εκατ, δηλαδή κατά 344 εκατ ευρώ.
Εκτός από τα κεφάλαια που λείπουν από τον ΑΔΜΗΕ, οι αιτίες για την αναθεώρηση όπως προκύπτει από επιστολή του ίδιου προς τον Ρυθμιστή, αφορούν από καθυστερήσεις σχετικά με την έγκριση περιβαλλοντικών αδειών από τα υπουργεία και τις αποκεντρωμένες διοικήσεις της χώρας, μέχρι υποχρεωτικές αλλαγές χάραξης κατ’ εντολή του ΓΕΣ λόγων εγγύτητας με πεδία βολής, αλλά και αναζήτηση νέων διαδρομών λόγω ύπαρξης έργων ΑΠΕ πλησίον της αρχικής όδευσης.
Στη περίπτωση για παράδειγμα των Δωδεκανήσων, τα νέα χρονοδιαγράμματα και κόστη οφείλονται μεταξύ άλλων, όπως αναφέρει ο ΑΔΜΗΕ, στο γεγονός ότι ο αρχικός διαγωνισμός για το σκέλος Κόρινθος - Κως είχε καταστεί άγονος λόγω του χαμηλού μπάτζετ και επαναπροκηρύχθηκε με πολλαπλάσιο. Το έργο είχε συμπεριληφθεί στο δεκαετίες πρόγραμμα του ΑΔΜΗΕ του 2023, ωστόσο έκτοτε η ζήτηση διεθνώς για νέα καλώδια έχει εκτιναχθεί, και μαζί της και οι τιμές στη συγκεκριμένη αγορά.
Στο ΒΑ Αιγαίο, η επιστολή του Διαχειριστή προς τη ΡΑΑΕΥ περιγράφει χρονοβόρες διαδικασίες των αποκεντρωμένων διοικήσεων, αλλά και ανάγκη αναπροσαρμογής τμημάτων της όδευσης και της αναζήτησης νέας θέσης προσαιγιάλωσης λόγω εγγύτητας με πεδίο βολής (Λέσβος), καθώς και αλλαγή της χάραξης του έργου λόγω ύπαρξης έργων ΑΠΕ.
Στο καλώδιο πάλι με την Ιταλία η αιτία συνδέεται με τη χρονική μετάθεση στην έναρξη της προκήρυξης για τη προμήθεια του βασικού εξοπλισμού, καθώς και στο 1,5 έτος που πήρε στην ιταλική πλευρά (TERNA) να περατώσει μια σειρά διεθνών διαγωνισμών.
Τα νέα έργα
Στο ίδιο πλάνο, ο Διαχειριστής έχει συμπεριλάβει και μια σειρά νέα έργα που κρίνει απαραίτητα για την αναβάθμιση της ασφάλειας του ηλεκτρικού συστήματος, από ανακαινίσεις σε υποσταθμούς και Κέντρα Υπερυψηλής Τάσης μέχρι το νέο Ψηφιακό Κέντρο Συντήρησης, με επιπλέον μπάτζετ γύρω στα 200 εκατ ευρώ. Συγκεκριμένα:
-
Νέες υποδομές για τις στεγαστικές και αποθηκευτικές του ανάγκες με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2030 αντιστοιχούν σε 127,2 εκατ. ευρώ.
-
Αναβαθμίσεις σε υποσταθμούς, ΚΥΤ και κτίρια διοίκησης μέχρι το 2029, με προϋπολογισμό 35 εκατ. ευρώ.
-
Προμήθεια και εγκατάσταση ολοκληρωμένου ψηφιακού συστήματος ασφαλείας με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2029 και ύψος 21,2 εκατ ευρώ.
-
Και το Ψηφιακό Κέντρο Συντήρησης (που αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2029) με μπάτζετ 22 εκατ. ευρώ.
Τι προτείνει για την αύξηση των χρεώσεων συστήματος
Τα παραπάνω έχουν σημαντικές επιπτώσεις στις χρεώσεις χρήσης συστήματος με τη πρόταση του Διαχειριστή να αφορά σημαντικές αυξήσεις για τη περίοδο 2026-2029, οι οποίες ανά κατηγορία καταναλωτών και ανά έτος, διαμορφώνονται ως εξής:
* Χαμηλή Τάση - τηλεμετερούμενοι: Από 5,482 €/MWh το 2025, η χρέωση θα φθάσει τα 6,59 €/MWh φέτος, τα 8,77 €/MWh το 2027, 10,53 €/MWh το 2028 και τα 12,2 €/MWh το 2029.
* Χαμηλή Τάση - μη τηλεμετρούμενοι (μεσοσταθμική τιμή): Από 10,74 €/MWh το 2025, η χρέωση θα διαμορφωθεί στα 12,59 €/MWh φέτος, 16,68 €/MWh (2027), 20 €/MWh (2028) και 22,66 €/MWh (2029).
* Μέση Τάση: Από 4,592 €/MWh το 2025, η χρέωση αυξάνεται φέτος σε 5,318 €/MWh, 7,046 €/MWh (2027), 8,43 €/MWh (2028) και 9,50 €/MWh (2029).
* Υψηλή Τάση: Aπό 4,391 €/MWh το
2025, η χρέωση ανεβαίνει φέτος στα 4,893 €/MWh, ενώ διαμορφώνεται σε
6,498 €/MWh (2027), 7,785 €/MWh (2028) και 8,628 €/MWh (2029).
Τι εξοικονόμηση θα φέρει η μείωση των ΥΚΩ
Στον αντίποδα ο ΑΔΜΗΕ θυμίζει ότι από τις διασυνδέσεις που έχει ήδη ολοκληρώσει όπως αυτή των Κυκλάδων (Α' - Δ' φάση) και της Κρήτης (Α' και Β' φάση) επέρχεται εξοικονόμηση πάνω από μισό δισ ευρώ στις Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) που πληρώνουν οι καταναλωτές μέσω των λογαριασμών τους.
Στη περίπτωση της φετινής χρονιάς, τα περίπου 509 εκατ ευρώ της εξοικονόμησης θα κατευθυνθούν για καλύψουν τη «τρύπα» του σχετικού λογαριασμού (ΕΛΥΚΩ) ο οποίος έχει σωρεύσει από τα προηγούμενα χρόνια ελλείμματα πολλών εκατοντάδων εκατομμυρίων.
Στη πράξη αυτό σημαίνει ότι από φέτος ο ΕΛΥΚΩ θα πάψει να είναι ελλειμματικός, επομένως τα όποια οφέλη από τις διασυνδέσεις (ΥΚΩ) θα πρέπει κανονικά από το φθινόπωρο του 2026 και σίγουρα από το 2027 να αρχίσουν να φαίνονται στην τσέπη του καταναλωτή. Αυτό με τη σειρά του σημαίνει ότι η κυβέρνηση θα πρέπει να προβεί σε μειώσεις των σχετικών χρεώσεων στους λογαριασμούς, πιθανώς και από τα τέλη του 2026, σενάριο καθόλου απίθανο δεδομένου ότι το 2027 είναι χρονιά εκλογών.
Σύμφωνα με την ανάλυση του ΑΔΜΗΕ η εκτιμώμενη εξοικονόμηση των ΥΚΩ λόγω των διασυνδέσεων θα είναι 523 εκατ. ευρώ το 2027, 536 εκατ. το 2028, 547 εκατ. το 2029 και 630 εκατ το 2030. Από τη στιγμή που θα ηλεκτριστούν όλες οι διασυνδέσεις, (των Δωδεκανήσων και του ΒΑ Αιγαίου), εκτιμά ότι τα παραπάνω ποσά θα πολλαπλασιαστούν και θα διαμορφωθούν σε 1,05 δισ το 2031, 1,07 δισ (2032), 1,08 δισ (2033) και 1,1 δισ (2034).
