Το μήνυμα ότι το αγροτικό ρεύμα θεωρείται ζήτημα λήξαν, καθώς
τα περιθώρια έχουν εξαντληθεί και τα 8,5 λεπτά η κιλοβατώρα για την
επόμενη διετία είναι μακράν η χαμηλότερη τιμή στην Ευρώπη, στέλνει τα
τελευταία 24ωρα η κυβέρνηση για ένα θέμα που προσφέρεται για πλειοδοσία
τόσο από μερίδα των παραγωγών όσο και από τα κόμματα της αντιπολίτευσης.
Τα αιτήματα που λέγεται ότι είναι διατεθειμένη να επανεξετάσει η
κυβέρνηση στις αυριανές συναντήσεις στο Μαξίμου υπό τον Πρωθυπουργό
είναι αρκετά - από τη περαιτέρω μείωση φόρων σε ζωοτροφές και λιπάσματα
έως την επιστροφή του ΕΦΚ στην αντλία - ωστόσο στο ρεύμα δεν
διαφαίνονται υπαναχωρήσεις, κρίνοντας και από τα στοιχεία σε
πανευρωπαϊκό επίπεδο που επικαλούνται κυβερνητικά στελέχη.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, (https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Electricity_price_statistics#Electricity_prices_for_non-household_consumers),
η μέση μη οικιακή χρέωση στις 27 χώρες της ΕΕ κινείται πάνω από τα 20
λεπτά ανά κιλοβατώρα, με τους παραγωγούς να πληρώνουν ρεύμα πανευρωπαικά
όπως και οι υπόλοιποι επαγγελματίες, καθώς δεν υπάρχουν ειδικά αγροτικά
τιμολόγια, όπως στην Ελλάδα.
Στη Γαλλία, για παράδειγμα, το τιμολόγιο για μικρούς
επαγγελματίες μεταξύ των οποίων και οι αγρότες, με ρυθμιζόμενη τιμή, (το
λεγόμερνο «tarif bleu»), κυμαίνεται κατά μέσον όρο στα 16 λεπτά η
κιλοβατώρα (https://particulier.edf.fr/en/home/energy-and-services/tarif-bleu.html), ενώ στην Ιταλία, η μέση τιμή για τους μικρούς αγρότες φτάνει τα 25 λεπτά.
Στην Ισπανία, χώρα με επίσης σημαντικό αγροτικό πληθυσμό, οι
τιμές του ρεύματος για τους μικρούς αγρότες και τις επιχειρήσεις με ισχύ
κάτω των 10 kW ποικίλουν ανάλογα με το αν έχουν ρυθμιζόμενο τιμολόγιο
(Voluntary Price for the Small Consumer - PVPC) ή το τιμολόγιό τους
καθορίζεται από τους παρόχους στην ελεύθερη αγορά. Η μέση πάντως τιμή
για μικρές αγροτικές εκμεταλλεύσεις κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025 ήταν
περίπου στα 15 λεπτά ανά kWh.
Στη δε, Γερμανία, αναλόγως με τα χαρακτηριστικά τους, οι μικρές
αγροτικές εκμεταλλεύσεις (πάντα για τα μεγέθη της χώρας), πλήρωσαν κατά
το πρώτο εξάμηνο του 2025 για ρεύμα μεταξύ 19 και 25 λεπτών /
κιλοβατώρα, επίπεδα που ποικίλουν με βάση τη κατανάλωση, τη περιοχή και
το είδος της σύμβασης με το παρόχο.
Στη περίπτωση της Ελλάδας, τα στοιχεία δείχνουν ότι τα περί
«πανάκριβου αγροτικού ρεύματος» ανήκουν μάλλον στη σφαίρα του μύθου,
καθώς είναι πολύ φθηνότερο από το μέσο οικιακό, κάτι που ισχύει
όχι μόνο από τον Ιούνιο του 2024 όταν η ΔΕΗ ανακοίνωσε το τιμολόγιο
«ΓΑΙΑ» με τιμή στα 9,3 λεπτά ανά κιλοβατώρα, αλλά εδώ και χρόνια.
Οι απαλλαγές από χρεώσεις στην Ελλάδα
Τόσο γιατί οι αγρότες δεν πληρώνουν καθόλου ρυθμιζόμενες χρεώσεις
για ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ που κανονικά αναλογούν στο 20%-30% ή και
περισσότερο ενός μέσου οικιακού λογαριασμού, σε αντίθεση με ό,τι
συμβαίνει για όλους τους υπόλοιπους καταναλωτές, νοικοκυριά,
επιχειρήσεις και βιομηχανία.
Όσο και γιατί επιβαρύνονται με μειωμένες ρυθμιζόμενες χρεώσεις για
ΕΤΜΕΑΡ και ΥΚΩ, ενώ έχουν μηδενική χρέωση για τον Ειδικό Φόρο
Κατανάλωσης στο ρεύμα που στη περίπτωση των υπόλοιπων επαγγελματιών
διαμορφώνεται σε 5 €/ MWh και για τα νοικοκυριά στα 2,2 €/ MWh.
Συνυπολογίζοντας τα παραπάνω, η μέση χρέωση για ένα μέσο νοικοκυριό
στην Ελλάδα κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025 ανήλθε σε 25,7 λεπτά η
κιλοβατώρα, έναντι 10,9 λεπτών στη περίπτωση του αγροτικού ρεύματος, που
ήταν 58% χαμηλότερο. Τώρα το τελευταίο, γίνεται ακόμη φθηνότερο μετά
και τη μείωση στα 8,5 λεπτά και διαμορφώνεται συνολικά γύρω στα 10 λεπτά
/ KWh, δηλαδή χαμηλότερα κατά 61% απ’ ότι για τον μέσο οικιακό
καταναλωτή.
Τιμή χαμηλότερη και από αυτήν που πληρώνει η πλειοψηφία όσων
υπάγονται στη β' Κατηγορία του Κοινωνικού Οικιακού Τιμολογίου (ΚΟΤ). Τα
στοιχεία για τη χρέωση που αναλογεί στα 300.000 νοικοκυριά με χαμηλά
εισοδήματα, καθώς και στα άτομα με αναπηρία που εντάσσονται στη παραπάνω
κατηγορία αφορούν τιμές γύρω στα 9,3 λεπτά.
Τα στοιχεία για το ΓΑΙΑ
Τα νέα μειωμένα επίπεδα της αγροτικής κιλοβατώρας μπορεί
να αφορούν όσους παραγωγούς δεν έχουν ληξιπρόθεσμα χρέη, ωστόσο τα
στοιχεία που έδωσε προ ημερών ο υπ. Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστας Τσιάρας,
δείχνουν ότι από τους 177.954 εγγεγραμμένους στο «ΓΑΙΑ», οι 155.103 δεν
έχουν οφειλές σε καθυστέρηση.
«Δηλαδή ένα ποσοστό 87,2%. Ληξιπρόθεσμα έχουν οι 16.215 ή το 9,1%.
Και αυτοί θα ενταχθούν στο πρόγραμμα εφόσον ρυθμίσουν τα χρέη τους»,
όπως ανέφερε ο υπουργός, αναδεικνύοντας και μια ακόμη παράμετρο, ότι η
τιμή 8,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα δεν μπορεί να υποχωρήσει περαιτέρω, καθώς
από εκεί και πέρα εγείρονται θέματα ευρωπαϊκού ανταγωνισμού.
Έκτος ωστόσο των παραπάνω υπάρχει και μια παράμετρος που δεν
προβάλλεται επαρκώς. Κατά τη συνήθη πρακτική του όχι και τόσο μακρινού
παρελθόντος, έτσι και τώρα, η συζήτηση για το αγροτικό ρεύμα γίνεται στη
πλάτη της εισηγμένης ΔΕΗ, με τη διαφορά ότι το Δημόσιο έχει επιλέξει με
κυβερνητική απόφαση, να μην έχει πλέον το πλειοψηφικό της έλεγχο με
ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ίδια και τις επιχειρηματικές της
αποφάσεις.
Επίσης έχει τη σημασία του ότι στο όχι πολύ μακρινό παρελθόν, το
διόλου ευκαταφρόνητο ποσό που αντιστοιχεί στη μείωση των 8,5 λεπτών ανά
κιλοβατώρα για τους 155.000 περίπου δικαιούχους αγρότες δύσκολα θα άφηνε
ανεπηρέαστα τα οικονομικά της αποτελέσματα.
Από τη πλευρά της η κυβέρνηση γνωρίζει ότι δεν
υπάρχουν περαιτέρω περιθώρια μείωσης της τιμής. Στο σενάριο επομένως που
οι αγρότες επιμείνουν σε απαιτήσεις που υπερβαίνουν τα όρια των
κοινωνικών δυνατοτήτων της ΔΕΗ και εφόσον η κυβέρνηση αποφασίσει να τις
ικανοποιήσει, τότε ο δρόμος δεν είναι άλλος από μια ευθεία επιδότηση του
αγροτικού ρεύματος από το κρατικό προυπολογισμό, με το κόστος να
μετακυλίεται αναπόφευκτα στο σύνολο των φορολογουμένων.
