Τις απαιτήσεις του ηλεκτρικού συστήματος προκειμένου να ανταποκριθεί σε συνθήκες αυξανόμενης διείσδυσης ΑΠΕ θα αποτυπώσει η νέα μελέτη επάρκειας ισχύος του ΑΔΜΗΕ, εξετάζοντας πλήθος σεναρίων με βασικά χρονικά «ορόσημα» τόσο το τέλος της δεκαετίας όσο και τα μέσα της επόμενης.
Ειδικότερα, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές, η εν λόγω μελέτη αναμένεται να παραδοθεί στο Διαχειριστή μέσα στις επόμενες μέρες για να ακολουθήσει η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων από τις αρμόδιες Διευθύνσεις που με την σειρά τους θα συντάξουν εισήγηση προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Η μελέτη επάρκειας ισχύος επιχειρεί να δώσει «απαντήσεις» για κάθε ενδεχόμενο εξέλιξης και ανάπτυξης του ενεργειακού μίγματος της χώρας, διατηρώντας σταθερά «επίδικο» την ανάγκη επάρκειας του συστήματος.
Τα μέχρι στιγμής δεδομένα, όπως έχουν δημοσιευτεί από ευρωπαϊκούς φορείς (βλέπε ENTSO-E) καθώς και από αντίστοιχες μελέτες, υπογραμμίζουν την ανάγκη παρεμβάσεων προς διασφάλιση της βιωσιμότητα των μονάδων φυσικού αερίου και πολύ περισσότερο για την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς σε συνθήκες που το στοχαστικό στοιχείο της πράσινης ηλεκτροπαραγωγής πολλαπλασιάζεται έτη περαιτέρω.
Χρειάζεται να σημειωθεί ότι η εν λόγω άσκηση είναι ιδιαίτερα κρίσιμη με την σημασία της να μην περιορίζεται μονάχα στο σχεδιασμό των απαραίτητων υποδομών από πλευράς Διαχειριστή αλλά να επεκτείνεται ως την ενεργειακή στρατηγική της χώρας, υποδεικνύοντας παρεμβάσεις και διορθώσεις σε τυχόν «κακώς κείμενα» που δύναται να «εκθέσουν» προοπτικά εν μέρει ή και εν συνόλω την λειτουργία και την ασφάλεια του ηλεκτρικού συστήματος.
Υπό αυτό το πρίσμα, ο ΑΔΜΗΕ θα παραλάβει την μελέτη επάρκειας ισχύος από την ομάδα του καθηγητή του ΑΠΘ Παντελή Μπίσκα προκειμένου στη συνέχεια να προχωρήσει σε εισήγηση προς το ΥΠΕΝ με το τελευταίο να καλείται να αξιολογήσει εν συνόλω την μελέτη και τις συστάσεις του Διαχειριστή προκειμένου να προχωρήσει στην λήψη των απαραίτητων αποφάσεων.
Στις πρώτες θέσεις με τα υπό συζήτηση θέματα αναμένεται να βρεθεί η αναγκαιότητα ή μη μηχανισμού επάρκειας ισχύος προς αποζημίωση των μονάδων φυσικού αερίου που προοδευτικά συμμετέχουν ολοένα και λιγότερο στην αγορά ενέργειας, πράγμα που με την σειρά του επιφέρει σοβαρές συνέπειες στα οικονομικά τους και επομένως στην βιωσιμότητά τους.
Υπενθυμίζεται, όπως είχε αναφέρει ο καθηγητής Παντελής Μπίσκας σε σχετική παρουσίαση του στο πλαίσιο του 6ου Power & Gas Forum τον περασμένο Απρίλιο ότι μετά το τέλος της δεκαετίας κρίνεται απαραίτητη η ύπαρξη ενός μηχανισμού αποζημίωσης ισχύος και ευελιξίας, ώστε να διατηρηθούν τα επίπεδα αξιοπιστίας του συστήματος.
Ειδικότερα, όπως προκύπτει από έρευνα που διεξήγαγε το ΑΠΘ και η Grant Thornton εκ μέρους του ΑΔΜΗΕ, για το 2025 δεν εντοπιζόταν πρόβλημα οικονομικής βιωσιμότητας για τις μονάδες αερίου, ενώ τα επίπεδα αξιοπιστίας κρίνονταν ικανοποιητικά. Ωστόσο από το 2030 – και κυρίως από το 2035 -, εκτιμάται ότι θα προκύψουν προβλήματα βιωσιμότητας για τις παλιές μονάδες αερίου του συστήματος, κυρίως λόγω της σημαντικής διείσδυσης άλλων ευέλικτων πηγών, όπως οι κατανεμόμενες ΑΠΕ και οι μπαταρίες, οι οποίες έως το τέλος της δεκαετίας πρόκειται να φτάσουν τα 6 γιγαβάτ.
Σε κάθε περίπτωση, η βιωσιμότητα των συμβατικών μονάδων ηλεκτροπαραγωγής και δη των μονάδων φυσικού αερίου απασχολεί πανευρωπαϊκά με τον ευρωπαίο Διαχειριστή ENTSO-E (δείτε εδώ και εδώ) σε μελέτη του τον Απρίλιο του 2024 να κάνει λόγο για «κίνδυνο απόσυρσης μη βιώσιμων μονάδων αερίου ανά την Ευρώπη» και ανάλογα να τοποθετείται και ο ACER (δείτε και εδώ). Επιπρόσθετα, η Eurelectric ζητάει «ταχύτερη έγκριση των μηχανισμών επάρκειας ισχύος και ευελιξίας».
Η εν λόγω εκτίμηση επαναλαμβάνεται και σε άλλες μελέτες με την προσοχή να εστιάζει ιδιαίτερα στις παλιές μονάδες φυσικού αερίου μεσοπρόθεσμα που παρουσιάζουν υψηλότερα κόστη εν συγκρίσει με της νεότερης τεχνολογίας μονάδες και ως εκ τούτου αδυνατούν να προσαρμοστούν στα νέα οικονομικά δεδομένα της αγοράς και πολύ περισσότερο σε ένα περιβάλλον με μικρότερο «κύκλο εργασιών» σε ετήσια βάση σε σχέση με προηγούμενα χρόνια.
Αξίζει τέλος να σημειωθεί ότι η όλη συζήτηση περί θέσπισης μηχανισμού επάρκειας ισχύος δεν είναι μονοδιάστατη με την αντίπερα όχθη να διατυπώνει σοβαρούς προβληματισμούς ως προς την αναγκαιότητα ενός τέτοιου μέτρου και πολύ περισσότερο ως προς το κόστος που συνεπάγεται για την αγορά ενέργειας, όπως υπογράμμισε, μεταξύ άλλων, ο Νίκος Μάντζαρης, αναλυτής πολιτικής και συνιδρυτής του Green Tank σε πρόσφατη συνέντευξή του στο podcast του ΑΔΜΗΕ «Στην Πρίζα».
