ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΕΗ
Οι πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και ιδιαίτερα η ένταση γύρω από το Ιράν, επαναφέρουν στο προσκήνιο ένα ζήτημα, που η Ευρώπη και η Ελλάδα προσπάθησαν τα τελευταία χρόνια να υποτιμήσουν, την ενεργειακή ασφάλεια.
Οι διεθνείς αγορές ενέργειας παραμένουν εξαιρετικά ευάλωτες σε γεωπολιτικές κρίσεις. Η πιθανότητα διαταραχής στις θαλάσσιες μεταφορές πετρελαίου και LNG, αλλά και η γενικότερη αστάθεια στην περιοχή, δημιουργούν εύλογα ερωτήματα για το κατά πόσο η Ευρώπη μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά σε εισαγόμενη ενέργεια.
Για την Ελλάδα, το ερώτημα είναι ακόμη πιο κρίσιμο.
Η στρατηγική σημασία του λιγνίτη
Ο λιγνίτης δεν είναι απλώς ένα καύσιμο του παρελθόντος. Είναι το μοναδικό εγχώριο ενεργειακό καύσιμο μεγάλης κλίμακας που διαθέτει η χώρα.
Για δεκαετίες αποτέλεσε:
· τη βάση της ενεργειακής ανεξαρτησίας της Ελλάδας
· τον πυλώνα του ηλεκτρικού συστήματος
· το βασικό εργαλείο συγκράτησης των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας.
Παρά τα περιβαλλοντικά ζητήματα που δικαιολογημένα έθεσε η ευρωπαϊκή πολιτική απανθρακοποίησης, η απόλυτη και βίαιη απολιγνιτοποίηση δημιούργησε νέα προβλήματα:
· αυξημένη εξάρτηση από φυσικό αέριο
· ευαλωτότητα στις διεθνείς τιμές καυσίμων
· περιορισμένη ενεργειακή αυτονομία.
Το μάθημα της ενεργειακής κρίσης
Η ενεργειακή κρίση του 2021–2023 απέδειξε ότι:
· οι αγορές ενέργειας είναι εξαιρετικά ασταθείς
· η υπερβολική εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα δημιουργεί κινδύνους
· οι χώρες με εγχώριους ενεργειακούς πόρους έχουν σημαντικό στρατηγικό πλεονέκτημα.
Δεν είναι τυχαίο ότι αρκετές ευρωπαϊκές χώρες επανενεργοποίησαν μονάδες άνθρακα κατά τη διάρκεια της κρίσης για να εξασφαλίσουν την επάρκεια του συστήματος.
Η ενεργειακή πολιτική πρέπει να στηρίζεται σε ρεαλισμό και πολυδιάστατο ενεργειακό μίγμα.
Ο λιγνίτης ως εφεδρεία εθνικής ασφάλειας
Η επαναξιοποίηση του λιγνίτη δεν σημαίνει επιστροφή στο παρελθόν. Σημαίνει διατήρηση ενός στρατηγικού ενεργειακού αποθέματος.
Συγκεκριμένα:
· διατήρηση λιγνιτικών μονάδων σε λειτουργική εφεδρεία
· επανασχεδιασμός της λιγνιτικής παραγωγής ως εργαλείο ενεργειακής ασφάλειας
· συνδυασμός με ΑΠΕ και αποθήκευση ενέργειας
Αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογιών μείωσης εκπομπών
Με αυτόν τον τρόπο ο λιγνίτης μπορεί να λειτουργεί:
· ως μηχανισμός σταθερότητας του συστήματος
· ως ασπίδα σε περιόδους κρίσης
· ως εθνικό στρατηγικό απόθεμα ηλεκτροπαραγωγής.
Ενεργειακή μετάβαση χωρίς ενεργειακή εξάρτηση
Η πράσινη μετάβαση είναι απαραίτητη και μη αναστρέψιμη. Ωστόσο, πρέπει να γίνεται με τρόπο που να διασφαλίζει:
· την ενεργειακή επάρκεια
· τη σταθερότητα του συστήματος
· την οικονομική βιωσιμότητα.
Η Ελλάδα μπορεί να πρωταγωνιστήσει στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, αλλά η μετάβαση πρέπει να είναι ισορροπημένη και στρατηγικά σχεδιασμένη. Σε ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον, η ύπαρξη εγχώριων ενεργειακών πόρων αποτελεί ζήτημα εθνικής ασφάλειας.
Ένα νέο ενεργειακό δόγμα
Οι εξελίξεις γύρω από το Ιράν και την παγκόσμια ενεργειακή αστάθεια υπενθυμίζουν ότι η ενέργεια δεν είναι απλώς οικονομικό ζήτημα. Είναι γεωπολιτικό και στρατηγικό εργαλείο.
Η Ελλάδα οφείλει να επανεξετάσει νηφάλια τον ρόλο του λιγνίτη στο ενεργειακό μίγμα της χώρας, όχι ως βασικό καύσιμο του παρελθόντος, αλλά ως στρατηγική εφεδρεία του μέλλοντος.
Γιατί σε έναν κόσμο αβεβαιότητας, η ενεργειακή αυτονομία είναι δύναμη.
ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ
ΣΕΠ/ΔΕΗ-ΚΗΕ
