Παρά το γεγονός ότι παγκοσμίως ο ρυθμός ανάπτυξης των ηλεκτρικών συστημάτων δεν μπορεί να αναπτυχθεί στον ρυθμό ανάπτυξης των υποδομών που διεκδικούν σύνδεση σε αυτό (όπως οι ΑΠΕ, οι μπαταρίες και τα data centers), αυτό δεν σημαίνει πως δεν υπάρχει διαθέσιμο περιθώριο το οποίο μπορούν να εκμεταλλευτούν η χώρα και οι επενδυτές.
Αυτό επισήμανε ο αντιπρόεδρος του ΑΔΜΗΕ, Γιάννης Μάργαρης, στην παρουσίαση της μελέτης για τη χωροθέτηση και ανάπτυξη κέντρων δεδομένων στην Ελλάδα. Όπως συμπλήρωσε, η μελέτη δείχνει πως υπάρχει σημαντικός ελεύθερος ηλεκτρικός «χώρος» σε Περιφέρειες όπως η Κεντρική Ελλάδα, η Θεσσαλία και η Δυτική Μακεδονία, στις οποίες ούτως ή άλλως είχε αναπτυχθεί η «ραχοκοκαλιά» του συστήματος μεταφοράς, για τη διακίνηση της παραγωγής κατά κύριο λόγο από το ενεργειακό κέντρο της Δυτικής Μακεδονίας.
Σημείωσε πάντως πως τα νούμερα που αποτυπώνονται στη μελέτη, για τα περιθώρια ανά Περιφέρεια, αποτελούν «φωτογραφία της στιγμής», αφού κατ΄ αρχάς βασίζονται στο υφιστάμενο επενδυτικό ενδιαφέρον. Ένας επίσης βασικός λόγος είναι πως οι δεσμεύσεις ηλεκτρικού «χώρου» σε μία Περιφέρεια περιορίζουν τα διαθέσιμα περιθώρια στις όμορες. Αυτό σημαίνει ότι είναι λάθος να προσθέσει κανείς τα νούμερα, για να υπολογίσει το συνολικό διαθέσιμο capacity για την «υποδοχή» data centers στην Ελλάδα.
Σημαντικό είναι επίσης ότι ο διαθέσιμος ηλεκτρικός «χώρος» εξαρτάται από τον τύπο data center που αιτείται σύνδεσης, όσο και από το σημείο στο οποίο θα συνδεθεί. Όσον αφορά το πρώτο σκέλος, υπογράμμισε πως υπάρχουν κέντρα δεδομένων που ζητούν μεγάλο βαθμό αξιοπιστίας, ενώ άλλες υποδομές χρειάζονται μικρότερο βαθμό εξασφάλισης της ποιότητας της ηλεκτρικής ενέργειας, με την οποία θα τροφοδοτούνται.
Επομένως, αν ένα κέντρο δεδομένων χρειάζεται απόλυτη αξιοπιστία στην ηλεκτροδότησή του, 24 ώρες το 24ωρο 7 ημέρες την εβδομάδα, ο ΑΔΜΗΕ θα προχωρήσει σε προσφορά σύνδεσης η οποία σε όλα τα σενάρια θα ικανοποιεί τη συγκεκριμένη απαίτηση. Επομένως, είναι μία παράμετρος που επηρεάζει πόσο capacity θα δεσμευθεί.
Επίσης, βέλτιστη αξιοποίηση του ηλεκτρικού «χώρου» θα γινόταν αν κατευθύνονταν τα data centers σε περιοχές που υπάρχει παραγωγή ΑΠΕ, με σχεδιασμό της εγκατάστασης τοπικά μπαταριών ώστε αυτές να μην λειτουργούν ανταγωνιστικά με τα κέντρα δεδομένων (δηλαδή οι μπαταρίες να μην απορροφούν ενέργεια τις ώρες αιχμής της ζήτησης).
Σύμφωνα επίσης με τον κ. Μάργαρη, τα δεδομένα για τη σύνδεση των data centers πρόκειται να αλλάξουν σύντομα γιατί, λόγω ευρωπαϊκών Οδηγιών, θα τροποποιηθεί ο τρόπος δέσμευσης «χώρου» για οποιοδήποτε asset. Η αλλαγή αυτή αφορά τη μετάβαση στους ευέλικτους όρους σύνδεσης, οι οποίοι θα «καταλάβουν» και τα κέντρα δεδομένων.
Επομένως, οι προσφορές εφεξής θα γίνουν ευέλικτες, καθώς κανένας Ευρωπαίος Διαχειριστής δεν μπορεί να εγγυηθεί για οποιοδήποτε έργο (είτε ΑΠΕ, είτε μπαταρίες, είτε data centers) ότι θα καλύπτει το 100% της ζήτησης ή της απορρόφησης καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Στις προσφορές θα υπάρχει ένα ελάχιστο εγγυημένο ποσοστό κάλυψης της ζήτησης (ή απορρόφησης), ενώ θα περιλαμβάνεται ένα ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα αύξησής του, έως ότου φτάσει στο 100% με την υλοποίηση των έργων αναβάθμισης του συστήματος που προορίζονται για τη συγκεκριμένη περιοχή.
Με βάση το στέλεχος του ΑΔΜΗΕ, ο Διαχειριστής σε αυτή τη φάση διερευνά πώς μπορεί να εντάξει τα data centers, ανάλογα με το είδος τους, σ’ αυτές τις μελέτες που υλοποιεί στο πλαίσιο των ευέλικτων όρων σύνδεσης, και οι οποίες αφορούν ευρύτερα τον ηλεκτρικό «χώρο» και πρωτίστως τις ΑΠΕ και τις μπαταρίες.
Σε κάθε περίπτωση, όπως υπογράμμισε ο ίδιος, πρέπει η εκμετάλλευση του «χώρου» να γίνεται με κανόνες, όσον αφορά το ποιος δεσμεύει capacity. «Για να δώσω ένα παράδειγμα, σήμερα στις αρχές του 2026 από τα 500 MW προσφορών που έχουν δεσμεύσει ηλεκτρικό "χώρο" στην υψηλή τάση, η εικόνα που έχουμε εμείς είναι πως σήμερα κατασκευάζονται data centers μάξιμουμ 90 MW. Δεν λέω ότι δεν θα γίνουν τα υπόλοιπα. Δεν μπορώ να το εκτιμήσω. Χρειάζεται όμως μία προσοχή, ακριβώς επειδή ο ηλεκτρικός "χώρος" είναι ένα asset πολύτιμο και περιορισμένο και προφανώς θα πρέπει να το παρέχουμε με φειδώ», συμπλήρωσε.
Σύμφωνα με τον κ. Μάργαρη, το ιδανικό σενάριο για τον ΑΔΜΗΕ (το οποίο και θα επιδιώξει) είναι να χρησιμοποιεί τα κέντρα δεδομένων για να βοηθήσει τη λειτουργία του συστήματος, πηγαίνοντας προς την κατεύθυνση των flexible data centers, δηλαδή υποδομών που παρέχουν υπηρεσίες στο σύστημα (για παράδειγμα αύξηση ή μείωση του φορτίου), ανάλογα με την ώρα και με τις ανάγκες. Προφανώς γι' αυτό θα υπάρχει και αποζημίωση προς τα data centers, αφού θα λειτουργούν ως πάροχοι υπηρεσιών ευελιξίας.
