Αρθρογραφεί στο TheOpinion ο Κεντρικός Σύμβουλος Ε.ΤΕ. Ομίλου ΔΕΗ–ΚΗΕ, Στέργιος Τζίλιας
Την ώρα που οι πολίτες απομακρύνονται από μια περιοχή την οποία πλησιάζουν οι φλόγες, κάποιοι εργαζόμενοι κινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Πηγαίνουν προς τη φωτιά.
Είναι οι εναερίτες, οι τεχνικοί των εναέριων δικτύων του ΔΕΔΔΗΕ, οι οποίοι καλούνται να προσεγγίσουν ένα εξαιρετικά επικίνδυνο και διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον, να πραγματοποιήσουν τους αναγκαίους χειρισμούς, να απομονώσουν τμήματα του ηλεκτρικού δικτύου και να περιορίσουν τον κίνδυνο ηλεκτροπληξίας για τους πυροσβέστες, τους κατοίκους και όλους όσοι επιχειρούν στο μέτωπο.
Όταν οι φλόγες υποχωρήσουν, η αποστολή τους δεν έχει ολοκληρωθεί. Μέσα σε καμένες εκτάσεις, δίπλα σε πεσμένους αγωγούς και κατεστραμμένους στύλους, αρχίζει η προσπάθεια για την ασφαλή και όσο το δυνατόν ταχύτερη αποκατάσταση της ηλεκτροδότησης.
Ανάμεσα στη στιγμή που διακόπτεται το ρεύμα και στη στιγμή που επανέρχεται μεσολαβούν ώρες δύσκολης, επικίνδυνης και εξαντλητικής εργασίας. Πρόκειται για μια πλευρά της αντιμετώπισης των πυρκαγιών που σπάνια εμφανίζεται στη δημόσια εικόνα.
Οι εναερίτες του ΔΕΔΔΗΕ έχουν αποδείξει επανειλημμένα ότι διαθέτουν τεχνική γνώση, εμπειρία, ψυχραιμία και υψηλό αίσθημα καθήκοντος. Καλούνται να ενεργήσουν μέσα σε ελάχιστο χρόνο, με περιορισμένη ορατότητα, υψηλές θερμοκρασίες και συνθήκες που μπορούν να μεταβληθούν από λεπτό σε λεπτό.
Η άμεση ανταπόκρισή τους είναι καθοριστική. Δεν μπορεί, όμως, να θεωρείται αυτονόητο ότι η εμπειρία, το προσωπικό θάρρος και η κρίση των εργαζομένων αρκούν για να καλύπτουν κάθε ανάγκη μιας τόσο σύνθετης κρίσης.
Μια μεγάλη δασική πυρκαγιά δεν αποτελεί μια συνηθισμένη βλάβη του δικτύου. Είναι ένα σύνθετο περιστατικό πολιτικής προστασίας, στο οποίο εμπλέκονται διαφορετικοί φορείς και κάθε λανθασμένη εκτίμηση μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες.
Στην πράξη, μεγάλο μέρος της γνώσης για την αντιμετώπιση τέτοιων περιστατικών αποκτάται μέσα στο ίδιο το συμβάν. Οι εργαζόμενοι στηρίζονται στην εμπειρία των παλαιότερων συναδέλφων, στην τεχνική τους κατάρτιση και στην ικανότητά τους να προσαρμόζονται σε πραγματικό χρόνο.
Η εκπαίδευση πραγματοποιείται, πολλές φορές, επί του πεδίου: μπροστά στις φλόγες, μέσα στον καπνό και υπό την πίεση του ελάχιστου διαθέσιμου χρόνου.
Το γεγονός ότι οι τεχνικοί ανταποκρίνονται με επιτυχία δεν σημαίνει ότι αυτή η πρακτική είναι επαρκής. Σημαίνει ότι οι ίδιοι καλύπτουν με την εμπειρία και την υπευθυνότητά τους ένα κενό επιχειρησιακής προετοιμασίας που πρέπει πλέον να αντιμετωπιστεί οργανωμένα.
Η συμμετοχή τους σε πυρκαγιές, πλημμύρες και άλλα ακραία φυσικά φαινόμενα δεν αποτελεί πια μια σπάνια εξαίρεση. Είναι μέρος της σύγχρονης επιχειρησιακής πραγματικότητας.
Χρειάζονται, επομένως, εξειδικευμένα προγράμματα εκπαίδευσης, κοινές ασκήσεις με το Πυροσβεστικό Σώμα και την Πολιτική Προστασία, σαφή πρωτόκολλα επικοινωνίας και ρεαλιστικά σενάρια διαχείρισης κρίσεων. Ο τεχνικός πρέπει να γνωρίζει εκ των προτέρων ποιος συντονίζει την επέμβαση, μέχρι ποιο σημείο είναι ασφαλής η προσέγγιση και πώς συνδέονται οι χειρισμοί του δικτύου με τις επιχειρήσεις κατάσβεσης και εκκένωσης.
Δεν είναι ορθό να αποκτά αυτή τη γνώση για πρώτη φορά όταν βρίσκεται ήδη μέσα στο περιστατικό.
Την ίδια στιγμή, μετά από κάθε πυρκαγιά αναπτύσσεται σχεδόν αυτοματοποιημένα μια δημόσια συζήτηση για τα αίτια, με το ηλεκτρικό δίκτυο να βρίσκεται συχνά στο επίκεντρο πριν ακόμη ολοκληρωθούν οι σχετικές έρευνες και πραγματογνωμοσύνες.
Ο ΔΕΔΔΗΕ, σε ανακοίνωσή του στις 31 Ιουλίου 2026, έκανε λόγο για αυθαίρετες δημόσιες αναφορές που επιχειρούν να αποδώσουν ευθύνες στο ηλεκτρικό δίκτυο χωρίς αποδεικτικά στοιχεία. Επικαλούμενος στοιχεία του Ενιαίου Συντονιστικού Κέντρου Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων για το 2025, ανέφερε ότι μόλις το 1% των περιστατικών πυρκαγιάς αποδίδεται πραγματικά στο δίκτυο ηλεκτροδότησης.
Η ανακοίνωση εκδόθηκε την ίδια ημέρα που έγινε γνωστή η σύλληψη του υπευθύνου λειτουργίας του δικτύου του ΔΕΔΔΗΕ Ρεθύμνου, στο πλαίσιο της έρευνας για τη φονική πυρκαγιά που κόστισε τη ζωή σε δύο πυροσβέστες.
Μια τέτοια τραγωδία απαιτεί πλήρη, σοβαρή και αμερόληπτη διερεύνηση. Όπου αποδεικνύονται συγκεκριμένες πράξεις ή παραλείψεις, οι ευθύνες πρέπει να αποδίδονται χωρίς εξαιρέσεις.
Η διερεύνηση, όμως, δεν μπορεί να συγχέεται με την αυτόματη ενοχοποίηση ενός εργαζομένου εξαιτίας της υπηρεσιακής του θέσης.
Η ανάθεση της λειτουργίας ή της εκμετάλλευσης ενός τμήματος του δικτύου δεν σημαίνει ότι ο εργαζόμενος είναι προσωπικά υπεύθυνος για κάθε περιστατικό που συμβαίνει μέσα στα γεωγραφικά όρια της αρμοδιότητάς του. Άλλο η υπηρεσιακή αρμοδιότητα και άλλο η αποδεδειγμένη ατομική ευθύνη για συγκεκριμένη πράξη ή παράλειψη.
Δεν είναι θεσμικά ορθό ο εργοδηγός, ο τεχνικός ή ο υπεύθυνος λειτουργίας να μετατρέπεται στον εύκολο εκπρόσωπο ολόκληρης της επιχείρησης απέναντι στις αρμόδιες ανακριτικές και δικαστικές αρχές, μόνο λόγω της θέσης του στην επιχειρησιακή αλυσίδα μιας Περιοχής.
Εδώ ακριβώς οφείλει να παρεμβαίνει η Διοίκηση του ΔΕΔΔΗΕ.
Όταν ζητούνται εξηγήσεις για τη συνολική λειτουργία, την οργάνωση ή τη διαχείριση μιας Περιοχής, η επιχείρηση πρέπει να εκπροσωπείται άμεσα από αρμόδιο διοικητικό στέλεχος, το οποίο γνωρίζει τη διάρθρωση και την πραγματική κατανομή των ευθυνών, και με την άμεση συνδρομή νομικού εκπροσώπου του ΔΕΔΔΗΕ.
Και όταν ένας εργαζόμενος καλείται να καταθέσει ή βρίσκεται αντιμέτωπος με αυτόφωρη ή άλλη ποινική διαδικασία για ζήτημα που συνδέεται με την εκτέλεση των καθηκόντων του, δεν πρέπει να αφήνεται μόνος. Οφείλει να έχει από την πρώτη στιγμή πλήρη υπηρεσιακή και νομική υποστήριξη.
Η Διοίκηση ορθώς υπερασπίζεται δημόσια την επιχείρηση απέναντι σε ατεκμηρίωτες κατηγορίες. Με την ίδια αποφασιστικότητα, όμως, οφείλει να υπερασπίζεται έμπρακτα και τους ανθρώπους της όταν κινδυνεύουν να καταστούν προσωπικά υπόλογοι μόνο λόγω της θέσης που κατέχουν.
Αυτό δεν σημαίνει ασυλία ούτε παρέμβαση στο έργο της Δικαιοσύνης. Σημαίνει ότι κάθε ευθύνη πρέπει να αποδίδεται στο πραγματικό πρόσωπο, στο πραγματικό επίπεδο και βάσει συγκεκριμένων στοιχείων.
Οι εναερίτες του ΔΕΔΔΗΕ έχουν αποδείξει ότι μπορούν να σταθούν στην πρώτη γραμμή. Αυτό που χρειάζονται είναι οργανωμένη προετοιμασία πριν από την κρίση και ουσιαστική προστασία κατά τη διάρκειά της και μετά από αυτήν.
Γιατί οι πυρκαγιές δεν αντιμετωπίζονται με εκπαίδευση της τελευταίας στιγμής.
Και ασφαλώς δεν σβήνουν με εξιλαστήρια θύματα.
